დიმიტრი არაყიშვილი • Dimitri Arakishvili

დიმიტრი არაყიშვილი, dimitri arayishvili, changing, chant, chanters, folk, galoba, georgian chant, qwelly, ბიოგრაფია, ბიოგრაფიები, გალობა, მგალობლები, ფოლკლორი, ფონდი ქართული გალობა, ქართული გალობა, ქართული ფოლკლორი, ქველი

1873 - 1953

      დიმიტრი არაყიშვილის დასახასიათებლად მრავალი სიტყვის თქმა იქნება საჭირო. სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, ქართული პროფესიული მუსიკალური ხელოვნების ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, რესპუბლიკის სახალხო არტისტი დიმიტრი არაყიშვილი სამშობლოს გარეთ დაიბადა და გაიზარდა. საეკლესიო გუნდში მღეროდა და თან ნოტებსაც სწავლობდა. მიუხედავად მატერიალური გაჭირვებისა, გატაცებით ეწაფებოდა ქართულ წიგნებსა და ნოტებს.

      ჩვიდმეტი წლისამ არმავირში მოისმინა ლადო აღნიაშვილის გუნდის მიერ გამართული ქართული სიმღერის კონცერტი, რომელსაც იოსებ რატილი ხელმძღვანელობდა. მოსმენილმა ჰანგებმა მომავალ კომპოზიტორზე იმდენად დიდი გავლენა მოახდინა, რომ უკვე ოცი წლისამ შექმნა საცეკვაო სუიტა და ცალკე გამოსცა "საწყალიშვილის" ფსევდონიმით.

      დაბრკოლებები გადალახა და ოცდაერთი წლისა მოსკოვში ჩავიდა. აქ მოსკოვის ფილარმონიული საზოგადოების სამუსიკო-დრამატულ სასწავლებელში კომპოზიტორმა ა. გრეჩანინოვმა კომპოზიციაში მუშაობა ურჩია. ისწავლა, გაიწაფა და მონდომებით იმუშავა. მისი პირველი წერილი - "როგორ მოვუაროთ ხალხურ სიმღერებს" - დაიბეჭდა 1897 წელს გაზეთ "ივერიაში". ხალხური მუსიკის კვლევა-ძიებაში გაატარა მთელი სიცოცხლე. სიმღერები ნოტებზე გადაჰქონდა. ამ მიზნით მრავალჯერ ჩამოვიდა საქართველოში; საქვეყნოდ არის ცნობილი მისი საექსპედიციო ნაშრომების ტომეულები, მეცნიერული გამოკვლევები და ძიებები. მოსკოვშივე საფუძველი ჩაუყარა «სახალხო კონსერვატორიას», სადაც მუსიკას თვითონვე ასწავლიდა. ადგენდა გუნდებს, მართავდა კონცერტებს.

      მისი ოპერის - «თქმულება შოთა რუსთაველზე» - ნაწყვეტები უკვე 1908 წლიდან სრულდებოდა მოსკოვში. ცეკვები სიმფონიური ორკესტრისათვის და სიმფონიური სურათი «ჰიმნი არმუზდს» შესრულდა ავტორისავე დირიჟორობით. დიმიტრი არაყიშვილის სიმღერებისა და რომანსების რიცხვი ორმოცდაათს აღემატება, განსაკუთრებით აღსანიშნავია: «შემოღამება», «წყნარ ვარსკვლავიან ღამეს», «მე შენ გელი», «ნუ მღერი, ტურფავ», «ივერიის მთებზე» და სხვა მრავალი.

      1918 წლიდან სამშობლოშია და აქ აგრძელებს მრავალმხრივ შრომასა და მოღვაწეობას. 1919 წლის 5 თებერვალს დაიდგა ოპერა «თქმულება შოთა რუსთაველზე», ხოლო მოგვიანებით, 1926 წელს - მუსიკალური კომედია «დინარა». დაწერა არაერთი სიმფონია, რომანსი, დუეტი, ტრიო, კვარტეტი, საგუნდო სიმღერა.

      სერვატორია, რომლის დამაარსებელი და ხელმძღვანელიც თვითონვე იყო, 1925 წელს შეუერთდა პირველს, რომლის ხელმძღვანელიც დიდხანს თვითონ იყო.

      სიცოცხლის უკანასკნელი რვა წლის განმავლობაში მეცნიერებათა აკადემიაში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად მუშაობდა.

      1953 წელს ზეიმით აღინიშნა დიმიტრი არაყიშვილის დაბადებიდან 80 და მოღვაწეობის 60 წელი.

      საქართველოს სახალხო არტისტი, აკადემიკოსი დიმიტრი არაყიშვილი დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

"ფონდი ქართული გალობა"

იხ. დიმიტრი არაყიშვილის მიერ ნოტებზე ჩაწერილი "ხალხური სიმღერები"

ტეგები: Qwelly, არაყიშვილი, ბიოგრაფია, გალობა, კომპოზიტორი, ფოლკლორი

ნახვა: 681

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

დახატული სახეები რეალური თმებით

გამოაქვეყნა Tamila Moshiashvili_მ.
თარიღი: სექტემბერი 20, 2020.
საათი: 9:07pm 0 კომენტარი

      ამას ხომ მეც მოვიფიქრებდი და გავაკეთებდი?! - ყველაზე ხშირი გაფიქრება, როდესაც რაიმე მსგავსს ვნახულობ - მარტივსა და საინტერესოს. ხელოვანი ტაილერ კლარკი (Tyler Clark) რომელიც აქამდე მხოლოდ მხატვრობით ირჩენდა თავს, ახლა ხატვასთან ერთად მინი დეკორაციების კეთებას შეუდგა. საქმე ისაა, რომ შავი გოგონების პორტრეტების ხატვით გატაცებულს ცოტა უფრო მეტის და დასამახსოვრებლის შექმნა უნდოდა - გადაწყვიტა რეალიზმი შეეძინა საკუთარი ნამუშევრებისთვის.…

გაგრძელება

უფასური ლარის გამაჯანსაღებელი, ბაჩალიაშვილის გზა სიკვდილამდე და კორონა ისევ

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 18, 2020.
საათი: 11:45pm 0 კომენტარი

      როდესაც ქვეყანაში ლარი კურსი განსაკუთრებულ დაღმასვლას განიცდის და მალე დოლარი მხოლოდ ოცნების სფერო გახდება, ცხადია, დღის მთავარი ამბავი ეკონომიკის მინისტრის პარლამენტში გამოსვლა უნდა ყოფილიყო. შეგახსენებთ, 1 აშშ დოლარის ოფიციალური ღირებულება დღეს 3.2140 ლარი იყო დღეს, მაგრამ როგორც მინისტრის გაპარლამენტების დროს ხდება ხოლმე, მხოლოდ პარტიული კამათი, ლანძღვა, ერთმანეთის ავ-კარგის ჩვენება და უშინაარსო ამბების განხილვა იყო. დღის მთავარი ამბავია…

გაგრძელება

აიერაის გამოკვლეული მოსახლეობა და საერთო კანდიდატის პრობლემა

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 17, 2020.
საათი: 11:00pm 1 კომენტარი

      ეგზიტპოლებამდე ჯერ კიდევ დიდი დროა, მაგრამ წინასწარ კვლევებს უკვე დებენ კარგად დაფინანსებული კომპანიები - ამჯერად აირაიმ დადო კვლევა ვის რა უნდა, ვინ ვის ირჩევს, რა აწუხებს და ა.შ. როგორც ხდება ხოლმე, ამ კვლევის შედეგებიც საპოლიტიკუროდ სალაპარაკო გახდა. ოპოზიცია ჯერ კიდევ ვერ ჩამოყალიბებულა საკუთარ კანდიდატზე პრემიერის თანამდებობაზე, მაგრამ გაერთიანების ილუზია მაინც იქმნება. კორონა 179 ახალი შემთხვევით არ კარგავს აქტუალობას. დოლარი 3.20…

გაგრძელება

ტურიზმი და ეკონომიკა თბილისში, კორონას მწვერვალი და საარჩევნო საქმე

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 16, 2020.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      კორონა ვირუსის ახალი მწვერვალები დაპყრობას ახერხებს საქართველოში - უკვე 196 შემთხვევაა. ქვეყნის მთავარი ამბავი სწორედ ამ გაზრდილი შემთხვევების მკურნალობის შესაძლებლობის გარკვევას ეძღვნება, ასევე არ ივიწყებენ საარჩევნოდ ხმების დაგროვების მცდელობას და აქტიური კამპანიები მიმდინარეობს. ტურიზმის აღდგენისთვის უკვე საერთაშორისო სხდომები იმართება თბილისში და რჩევა-დარიგება-დაპირებებიც მრავლად ისმის. რთველი კვლავ პრობლემდება და რაგბისტები უკვე ტყვიებს…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters