ერთმა ძალიან საინტერესო ადამიანმა მითხრა: – როცა ცნობილი და დიდი ადამიანის სახელი გქვია, შენც უნდა ეცადო ეს სახელი მთელი ცხოვრება ღირსეულად ატარო"–ო.

       თავიდან ვიფიქრე, ნორმებით, ღირებულებებით და მორალით ისედაც საკმაოდ დახუნძლულ გარემოში, დამატებითი პასუხისმგებლობების ქონა არც თუ ისე ადვილი საქმეათქო... მერე გადავწყვიტე, გამეგო ვისი სახელი მერქვა და ირონიითა და ცინიზმით აღსავსე მზერა მივაპყარი ინტერნეტ სივრცეს... ეს თამარ მეფე გასაგებია, მაგრამ... რამდენი სხვა თამარი, რამდენი საინტერესო ისტორია...რამდენი განსხვავებული ცხოვრება და რამდენი დამსახურება მიეწერება ამ ერთ სახელს... 

       უსუსურობის განცდამ შემიპყრო...როგორ გინდა მათ შემდეგ, ადგე და განაცხადო, რომ თამარი გქვია... მაგრამ მერე რწმენა შემემატა, ცოტა ოცნება შევაპარე, ცოტა ამბიცია... ვინ იცის იქნებ ჩემი სახელიც მიჯღაბნოს მერე ვინმე პატარა ფურცლის ნაგლეჯზე (ოხ ეს ოპტიმიზმი). 

       მოკლედ ბევრი ვიფიქრე თუ ცოტა ვიფიქრე...გადავწყვიტე, თქვენც გაგაცნოთ ჩემი სახელის ღირსეული მატარებლები. ინტერნეტში მოძიებული სტატიებიდან   პირველი ეხება გუჯ–ხათუნს (დიახ მასაც თამარი ერქვა, და ნუ გაგიკვირდებათ თუ თამარ მეფით არ დავიწყებ).

 

 

 

       თამარ დედოფალი––(გურჯი ხათუნი)––თამარ მეფის შვილიშვილი. რუსუდანის ასული თამარი სელჯუკიანთა სასულთანოს დედოფალი იყო „გურჯ ხათუნად“ წოდებული, რომელსაც უმღეროდა აღმოსავლეთის პოეზია.

       მოხდა ისე, რომ მე-13 საუკუნის საქართველოს უმძიმესი პოლიტიკური მდგომარეობის გამო თამარ მეფის შვილიშვილი, რუსუდანის ასული თამარი სელჯუკიანთა სასულთნოს დედოფალი გახდა. იგი დიდი პატივით მიიღეს თავისი მეუღლის ქვეყანაში. უზომოდ შეყვარებულმა სულთან ყაისედინ ქაიხოსრო მეორემ გადაწყვიტა სიმბოლურად წარმოეჩინა თავისი დიდებული ქართველი მეუღლის თამარის, ანუ როგორც მას სიყვარულით უწოდებდა `გურჯი ხათუნის~ პიროვნება.

       1236 წელს გამოსცა სახელმწიფოს ახალი ფული-მონეტა, რომელზეც ამოტვიფრული იყო ფაფარაყრილი ლომი და სხივოსანი მზე. მზის დისკოში ნატიფი და მშვენიერი ქალის თამარის სახე იკვეთებოდა. ასე შეიქმნა აღმოსავლეთში ცნობილი ემბლემა `შირ-უ-ხურში~, მზე და ლომი, რომელიც შემდგომ სელჯუკთა სხვა სულთანებმაც გამოიყენეს, მოგვიანებით კი სპარსელებმაც გაითავისეს.

 

        ასე, რომ ქრისტიანი, ლაღად აღზრდილი ქართველი მეფის ასულისთვის ისლამის სამყაროში ცხოვრება მძიმე და არასასურველი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ "სიტურფით აღმატებულსა" და გონებგამჭრიახ, მტკიცე ხასიათის მქონე თამარს უაღრესად დიდი ავტორიტეტი მოუპოვებია სულთანის კარზე. თავისი ქველმოქმედებით, "სათნოებითა და უბიწოებით", დიდსულოვნებით, "ღატაკთა მფარველობითა" და "ღვთის მოშიშობით" იმდენად შორს გაუთქვამს სახელი, რომ იგი ლეგენდებსა თუ "წმინდანთა ცხოვრების" აღმწერის თხრობის ობიექტად ქცეულა. თუმცა დედამისის რუსუდანის შესახებ ამას ვერ ვიტყოდით. როგორც "ქართლის ცხოვრება" გვაუწყებს _ რუსუდანმა სიძესა და ქალიშვილს მათთან სტუმრადმყოფი ბიძაშვილის დავით ულუს შესახებ მისწერა: "მოჰკალით ჩემი ძმიშვილი, მანდ რომ დიდი ხანია გიზითო." ლაშა-გიორგის შვილის დავით ულუს მოკვლით რუსუდანს სურდა თავისი შვილის დავით ნარინისათვის ტახტისაკენ გაეკაფა გზა. როცა სიძე-ქალიშვილმა სასტიკი უარი შემოუთვალეს, მაშინ გაავებულმა რუსუდანმა ფარულად სიძეს გაუგზავნა თავისი ასულისა და დავით ულუს შესახებ ცილისმწამებლური წერილი, რასაც სულთან ყაისედინის აღშფოთება მოჰყვა. მან "უპატიოდ განითრია ცოლი თვისი, მოფხურითა თმათა და ფერხითა ძლიერად უხეთქნა პირსა მისსა მშვენიერსა." ცემით სისხლი ადინა, სალოცავი ხატები დაულეწა და სიკვდილით დაემუქრა თუ ქრისტეს სჯულს არ დატოვებდა.

        დედის ამ ვერაგობამ ჭეშმარიტად მორწმუნე თამარი აიძულა მეუღლისთვის ანგარიში გაეწია, მაგრამ თამარ დედოფალს ორთოდოქსალური ისლამი და მისი დოგმები არასოდეს მიუღია. მან იწამა ისლამში არსებული ის რელიგიური მიმდინარეობა, რომელიც შედარებით ახლოს იყო და ენათესავებოდა მის მორწმუნე ქრისტიანულ სულს. ეს იყო სუფიზმი, რომლის დამაარსებელი და სულისჩამდგმელი იყო აღმოსავლეთის უდიდესი პოეტი და მოაზროვნე ჯალალედ-დინ რუმი-მევლანა. შემდგომში იგი იქცა "გურჯი ხათუნის" სულიერ მეგობრად და მისი იდეები იწამა თამარ დედოფალმაც. 

        აღმოსავლეთის ეს დიდი მოაზროვნე პირველი იყო, ვინც აღიარა ქალისა და მამაკაცის თანასწორუფლებიანობა. თამარ დედოფლის შესახებ იგი თავის ერთ ეპისტოლეში წერდა: "მწყალობელი და დიდსულოვანი, საეჭვო საქმეთაგან განრიდებული, ჭეშმარიტი მონა ღმრთისა, ქალბატონთა ღირსება, მათ შორის ყველაზე უმწიკლო და ნამუსიანი კეთილბუნებოვანი და სათნომყოფელი, მომავლის მჭვრეტელი, სიკეთის მთესველი..."

 

როცა თამარ დედოფლის მეუღლე სულთანი ყაისედინი ქაიხოსრო მეორე მოკლეს თუ გარდაიცვალა, ქვეყნის განმგებლობა ხელთ იგდო სულთანის მრჩეველმა და ვეზირმა სულეიმან ფერვანამ და სელჯუკიანთა ტრადიციების მიხედვით მისი მეუღლე დედოფალი თამარი – გურჯი ხათუნი გახდა.

 

მასაც თავდავიწყებით შეჰყვარებია თამარ დედოფალი და მის ყოველ ბრძანებასა თუ თხოვნას უსიტყვოდ ასრულებდა. იგი ეთაყვანებოდა "ქვეყნიერების დედოფლის" სულიერ მამას ჯალალედ-დინ რუმსაც, რომელიც მათ სამფლობელოში ქალაქ კონიაში დასახლდა და დიდ ზეგავლენას ახდენდა აღმოსავლური ფილოსოფიური და პოეტური აზროვნების განვითარებაზე.

G ჟურნალი "ცისკარი", 1970 წ. N1, გვ. 106-117.

გურჯი ხათუნი  •

 

ნახვა: 694

ტეგები: Blog, Qwelly, ადამიანი, გურჯი, ისტორია, კულტურა, ცნობილი, ხათუნი

თა _ მო: ნოემბერი 5, 2013||11:13pm

ძალიან საინტერესო იყო, მადლობა ამ პოსტისთვის და იდეისთვისაც :)

tamuna: ნოემბერი 6, 2013||12:00am

კეთილი იყოს შენი მოსვლა "თამარიანთა" ჯგუფში :D

კომენტარი

თქვენ უნდა გახდეთ Qwelly_ს წევრი რომ შეძლოთ კომენტარის გაკეთება!

Qwelly_ზე რეგისტრაცია

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

MMoexp: Skull and Bones Season 2 - A Storm of Fresh Challenges

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: ივნისი 17, 2024.
საათი: 6:53am 0 კომენტარი

The highly anticipated second season of Ubisoft's pirate-themed action-adventure game Skull and Bones Items has finally arrived, unleashing a veritable deluge of new content for players to explore. Titled "Chorus of Havoc," this latest seasonal update promises to stir up the high seas with a host of fresh missions, formidable adversaries, and enticing rewards.
At the heart of this new content lies the introduction…
გაგრძელება

WoW cataclysm Gold fifth major expansion in the wake

გამოაქვეყნა Ludwighench_მ.
თარიღი: ივნისი 17, 2024.
საათი: 6:36am 0 კომენტარი

Warlords of Draenor is WoW cataclysm Gold fifth major expansion in the wake of The Burning Crusade (2007), Wrath of the Lich King (2008), Cataclysm (2010) and Mists of Pandaria (2012). Along with changes to the character's appearance the expansion adds seven new zones. It also raises the cap on leveling to 100 and lets players to increase the level of a character to level 90 automatically.

WoW Cataclysm Classic: The…

გაგრძელება

Now that we have a grasp of what Kowazan

გამოაქვეყნა taoaxue_მ.
თარიღი: ივნისი 17, 2024.
საათი: 6:32am 0 კომენტარი

Elemental Affinities:

Kowazan is not a one-dimensional adversary. It possesses elemental affinities that affect the type of damage it deals and the vulnerabilities it may have. Understanding these elemental affinities is crucial for tailoring your strategy and gear loadout for Throne and Liberty Lucent maximum effectiveness.

Unique Abilities:

The World Boss comes with a set of unique abilities that can…

გაგრძელება

As I reflected on my experience with Path of Exile 2

გამოაქვეყნა taoaxue_მ.
თარიღი: ივნისი 17, 2024.
საათი: 4:30am 0 კომენტარი

But the impact of the dodge roll extended beyond combat mechanics. It reshaped the entire gameplay experience, instilling a sense of agency and empowerment. Suddenly, every encounter became an opportunity to POE currency trade showcase my mastery of the game's mechanics.

Moreover, the dodge roll added depth to character builds and customization. Players could now tailor their playstyles around agility and…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters