1908 წლის 30 ივნისს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით დილის 7 საათზე მდინარე ენისეის აუზში სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილოეთ-დასავლეთური მიმართულებით გაიფრინა ცეცხლოვანმა ბირთვმა. გაფრენა დამთავრდა უძლიერესი აფეთქებით დაუსახლებელი ტაიგის რაიონში ზედაპირიდან 7-10 კმ-ზე. აფეთქების ტალღა დააფიქსირა იმ დროს არსებულმა მრავალმა ობსერვატორიამ. ირკუტსკის ობსერვატორიის სეისმოგრაფებმა დაადგინეს უცნაური ხასიათის ზედაპირული მიწისძვრები. ობსერვატორიის დირექტორის ა. ვოზნესენსკის გამოთვლებით, მიწისძვრა მოხდა 1908 წლის 30 ივნისს, ადგილ ირკუტსკიდან ჩრდილოეთით 900 კმ მოშორებით, მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის აუზში, ადგილობრივი დროით დილის 7 საათზე. მიწისძვრის ხასიათი იმდენად უცნაური იყო, რომ ა. ვოზნესენსკიმ არც კი გამოაქვეყნა ობსერვატორიაში მიღებული მასალები.

      2000 კმ² ფართობის ტერიტორიაზე აფეთქების შედეგად წაქცეულ იქნა დიდი რაოდენობით ხეები, რომლებმაც საბოლოოდ რადიალური განლაგება მიიღეს. ეპიცენტრიდან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში ჩაიმსხვრა მინები, უზარმაზარ ტერიტორიაზე ორი დღის განმავლობაში შეინიშნებოდა ცის ნათება, ღრუბლების გაელვება.

      კატასტროფის ადგილზე გაგზავნილ იქნა რამდენიმე ექსპედიცია, რომელთაგან პირველი (გამოკვლევითი ექსპედიცია) განხორციელდა 1927 წელს ლეონიდ კულიკის ხელმძღვანელობით.

      ექსპედიციის შედეგად რაიმე მნიშვნელოვანს ვერ მიაკვლიეს, თუმცა მცირე რაოდენობით აღმოჩნდა მიკროსკოპული სილიკატური და მაგნეტიტური ბურთები.

      ტუნგუსკის მეტეორიტის გზაზე დარჩა ძლიერი მტვრისებრი კვალი, რომელიც რამდენიმე საათის განმავლობაში ჩანდა. მოვლენის ადგილიდან 1000 კმ-მდე მანძილზე ისმოდა აფეთქების ხმა. აღნიშნული იყო მიწისძვრის მსგავსი მოვლენები, წარმოქმნილმა ჰაერის ტალღამ ბევრ ადგილას წააქცია ადამიანები და შინაური ცხოველები, განვითარდა ხანძარი, ზანზარებდნენ სახლის კარები, ჭურჭელი, სახლის კედლებზე არსებული სურათები და ხატები ძირს ცვიოდა. ყოველივე ეს თვალისმომჭრელი სიკაშკაშის და დამაყრუებელი ხმაურით დაგვირგვინდა.

      როგორც შემდგომ გაირკვა, ცეცხლოვანი სხეული ჩამოვარდა მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის მარჯვენა შენაკადის ჩამბის აუზში.

tunguskis meteoriti
მეტეორიტი ჩამოვარდის ეპიცენტრი

tunguskis meteoriti
მდინარე ტუნგუსკა

მოვლენათა მსვლელობა

      დადგენილია, რომ მოვლენების განვითარებამდე სამი დღით ადრე, დაწყებული 1908 წლის 27 ივნისიდან ევროპის, რუსეთის ევროპული ნაწილისა და ციმბირის ტერიტორიებზე შეინიშნებოდა უცნაური ატმოსფერული მოვლენები: ვერცხლისებრი ღრუბლები, ბინდი და სხვ. ბრიტანელი ასტრონომი უილიამ ფრედერიკ დენინგი წერს: "30 ივნისის ღამით ბრისტოლის თავზე არსებული ცა იმდენად ნათელი იყო, რომ ვარსკვლავები აღარც კი ჩანდნენ, და რომ ცის ჩრდილოეთ ნაწილს მოწითალო შეფერილობა ჰქონოდა, ხოლო აღმოსავლეთურს — მომწვანო".

      დილით 1908 წლის 30 ივნისს ცენტრალურ ციმბირში გაიფრინა ცეცხლოვანმა სხეულმა, რომელიც ჩრდილოეთური მიმართულებით მოძრაობდა; მისი ეს ფრენა დაფიქსირდა არაერთ დასახლებულ პუნქტზე, რომელშიაც ასევე ქუხილის ხმები გაისმოდა. სხეულის ფორმა აღიწერება მომრგვალოდ, სფეროსებურად ან ცილინდრულად. ფერი როგორც წითელი, ისევე ყვითელი ან თეთრი.

      ადგილობრივი დროით 7 საათსა და 14 წუთზე ცეცხლოვანი სხეული აფეთქდა. აფეთქების სიმძლავრე განისაზღვრა 40-50 მეგატონით, რაც შეესატყვისება უძლიერესი წყალბადის ბომბის ენერგიას.

      აფეთქების ძალა უტოლდებოდა დაახლოებით 1000 "ჰიროსიმას", თუმცა რაც ყველაზე გასაკვირია, ობიექტის კვალი ვერსად ვერ აღმოაჩინეს. ტუნგუსკის ფენომენის საკითხი იმდენად ჩახლართული აღმოჩნდა, რომ სხვადასხვა მკვლევარებმა დაახლოებით 100-მდე სხვადასხვა ჰიპოთეზა წამოწიეს ამ საკითხთან დაკავშირებით. ფაქტი ერთია, იყო კოლოსალური ძალის აფეთქება, რომელმაც დაახლოებით 80 მლნ. ხე დააქცია. საინტერესოა, რომ აფეთქება მოსკოვის თავზე რომ მომხდარიყო, სიკაშკაშეს დაინახავდნენ ბალტიისპირეთსა და უკრაინაში, ხოლო ქუხილს ყირიმში გაიგონებდნენ.

      აფეთქების შედეგად მიწა ისე ზანზარებდა, რომ ასეულ კილომეტრზე იმსხვრეოდა ფანჯრის შუშები, იქცეოდნენ ძროხები, ცხენები, ფრინველთა დაჯგუფებები პანიკურად ფრენდნენ, ხოლო ადამიანთა უმრავლესობამ მიიჩნია, რომ სამყაროს დასასრული დადგა. აფეთქება იმდენად გრანდიოზული იყო, რომ ტაიგაში არსებული ძლიერი ხეების ნაწილი, როგორც ამას კულიკი აღწერდა "ლერწამივით იყო გადატეხილი".

      დღემდე ზუსტად არარის ცნობილი რამ გამოიწვია ეს მოვლენა მეტეორის იდე ტავიდანვე იქნა უარყოპილი რადგან მეტეორული კრატერი ვერ იქნა ნაპოვნი,არსებობდა იდე კომეტის ჩამოვარდნის შესახებ ტუმცა ესეც მალევე იქნა უარყოპილი იმის გამო რადგან კომეტების გაყინული ქვისებრი ნაწილაკები რომებიც მას აყალიბებენ ატმოსპეროს ტემპერატურას ვერ უძლებენ და მმასტან შეხებისტანავე ზედა ატმოსფეროშივე იწვიან. გამოტქმული იყო იდე მცირე ზომის შავიხვრელის ჩამოვარდნის შესახებაც,უცხოპლანეტელთა ხომალდის კატასტროპასთან დაკავშირებითაც მაგრამ რა მოხდა 1908 წლის 30 ივნისს მდინარე პოტკამაენაია-თუნგუსკის აუზში დღემდე გამოცანად რჩება.

tunguskis meteoriti

tunguskis meteoriti

tunguskis meteoriti

ტეგები: Qwelly, დედამიწა, კოსმოსი, მეტეორიტი, ქველი

ნახვა: 547

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

მხარდამჭერი რეზოლუცია

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: იანვარი 26, 2022.
საათი: 11:10pm 0 კომენტარი

      ასეთ არეული იანვარში ყველაფერია მოსალოდნელი და ნალექი ისედაც არ გვაკლდა, მაგრამ 29 იანვარს, ტემპერატურა შესაძლოა -11 გრადუსამდეც დაეცესო. რაც შეეხება დღის მთავარ თემას, ერთმნიშვნელოვნად რეზოლუციის თემა იყო, რომელზეც პოზიცია და ოპოზიცია ერთად მუშაობდა თუმცა საბოლოოდ მაინც არაფერი გამოუვიდათ და მხოლოდ ქართული ოცნების ტექსტი გავრცელდა. ლარის ამბავი - დოლარის ღირებულება - 3.0720 ლარია.…

გაგრძელება

რუხი ფერი ფეხსაცმელზე

გამოაქვეყნა W Y_მ.
თარიღი: იანვარი 26, 2022.
საათი: 7:30am 0 კომენტარი

New Jordan 2020, Although historically the Air Jordan 1 Low has favored a more edgy silhouette than its taller sibling, it continues to revisit classic colorways. For example, consider the new "smoky toes" option. Similar to the original Air Jordan 1 "Shadow," the upcoming sneaker features a lighter shade of gray at the toe. The toe and tongue are wrapped in overlays for a striking "black" contrast that extends to the nylon tongue, leather silhouette and embroidered "wings" logo on the lower…

გაგრძელება

კოვიდის ანტირეკორდი, ძალადობა პოლიციელისგან და კვლავ უკრაინა

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: იანვარი 25, 2022.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      როცა საქმე ძალადობას ეხება, განსაკუთრებით ბავშვებზე და კიდევ უფრო განსაკუთრებით შშმ პირებზე, მაშინ საზოგადოება ერთიანდება. დღეს აქციები მოეწყო და ერთი დიდი პროტესტი დღე გამოვიდა გუშინდელი კადრების გამო, რომელშიც ჩანს, როგორ სცემს პოლიციელი არასრულწლოვანს. დღის თემა სწორედ ეს იყო. ამასთანავე კორონა ვირუსი, რომელმაც 15k-ს გადააჭარბა და ეს ჯერ მხოლოდ დასაწყისიაო. ნაცები პარლამენტში ბრუნდებიან და უკრაინასთან ომის საფრთხე კლავ არის. ლარის ამბავი -…

გაგრძელება

ომის ხმაური უკრაინასთან

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: იანვარი 24, 2022.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      უკრაინა და უკრაინა. ესაა ერთადერთი მნიშველოვანი საკითხი რომელიც დღეს ქართულ მედიაში ისმოდა. ცხადია, საკითხის საერთაშორისო მნიშვნელობიდან გამომდინარე ეს არცაა გასაკვირი. სხვა ამბები იყო ჩანაწერილი პოლიციელის შესაძლო ძალადობის შესახებ, მიშას საქმე, კოვიდი და ინსეპქტორის სამსახური. ლარის ამბავი - დოლარის ღირებულება - 3.0763 ლარია.

საქართველოს და მსოფლიოს ამბები | 24 იანვარი,…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters