კვლევის მეთოდები განათლებაში
თავი 2
ნაწილი III

      უმეტესწილად, ინდივიდის "პირად ცხოვრებაში ჩაურევლობის უფლება", ჩვეულებრივ, ეწინააღმდეგება საზოგადოების "უფლებას, იცოდეს" (Pring 1984) და ეს შემდეგნაირად არის განსაზღვრული ადამიანების კვლევის შეფასების? ინსტიტუციური კომიტეტის ეთიკურ პრინციპებში:

ის ვრცელდება ყველა ინფორმაციაზე, რომელიც უკავშირდება პიროვნების ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას, პირად გარემოებებსა და სოციალურ ურთიერთობებს, რომლებიც უკვე არ არის ცნობილი საზოგადოებისთვის. ის ინდივიდსა თუ კოლექტივს ანიჭებს თავისუფლებას, თავად გადაწყვიტონ, როდის, სად, რა ვითარებაში და რა ხარისხით გაამჟღავნონ ან დაფარონ თავიანთი პიროვნული დამოკიდებულებები, მოსაზრებები, ჩვევები, თავისებურებები, ეჭვები და შიშები.
(Social Sciences and Humanities Research Council of Canada 1981)

      აქედან გამომდინარე, კვლევის კონტექსტში შეიძლება იოლად დაირღვეს "უფლება პირადულზე" კვლევის მსვლელობისას, ან უარყოფილ იქნას მას შემდეგ, რაც კვლევა დასრულდება. მონაწილე ნებისმიერ შემთხვევაში მოწყვლადია.

      დაინერი და კრენდელი პირადულობას სამი სხვადასხვა კუთხით განიხილავენ (1978). ესენია მიწოდებული ინფორმაციის სენსიტიურობა, გარემო, რომელსაც აკვირდებიან და ინფორმაციის გავრცელება. ინფორმაციის სენსიტიურობა ეხება იმას, თუ რამდენად პირადი ან პოტენციური საფრთხის შემცველია მკვლევრისთვის მიწოდებული ინფორმაცია. ზოგიერთი სახის ინფორმაცია მეტად პირადულია, ვიდრე _ სხვა და შეიძლება მეტი საფრთხის შემცველი იყოს. ამერიკის ფსიქოლოგიური ასოციაციის ანგარიშის (1973) მიხედვით, ეს შეიძლება იყოს, მაგალითად, "რელიგიური პრიორიტეტები, სექსუალური პრაქტიკები, შემოსავალი, რასობრივი ცრურწმენები. ისეთი პიროვნული თვისებები, როგორიცაა ინტელექტი, პატიოსნება და გამბედაობა უფრო მეტად სენსიტიურია, ვიდრე სახელი, წოდება და სერიული ნომერი. ამრიგად, რაც მეტად სენსიტიურია ინფორმაცია, მით მეტად დაცული უნდა იყოს მონაწილეთა პირადულობა.

      გარემო, რომელსაც აკვირდებიან, შეიძლება იცვლებოდეს ძალიან პირადიდან სრულიად საჯარომდე. სახლი, მაგალითად, ერთ-ერთ პირად გარემოდ ითვლება და ადამიანთა სახლებში მათი თანხმობის გარეშე შეჭრა კანონით არის აკრძალული. ინფორმაციის გავრცელება გულისხმობს პირადი ინფორმაციისა და კვლევის მონაწილის იდენტობის თანხვედრას. ფაქტობრივად, პირადი მონაცემები კანონით განისაზღვრება, როგორც მონაცემები, რომლებიც უნიკალურად განსაზღვრავს მათ მიმწოდებელ პიროვნებას. როდესაც ასეთი ინფორმაცია სახელებთან ერთად საჯარო ხდება, მაგალითად, მედიასაშუალებებით, პირადულობა სერიოზულად ილახება. რაც უფრო მეტია იმ ადამიანთა რაოდენობა, ვისთანაც შეიძლება მიაღწიოს ინფორმაციამ, მით მეტად უნდა ვიზრუნოთ პირადულობის დაცვაზე (იხ. Diener and Crandall 1978).

      როგორც უფლებათა უმრავლესობის შემთხვევაში ხდება, პირადულობა შეიძლება ნებაყოფლობით დათმოს ადამიანმა. კვლევის მონაწილეებმა შეიძლება არჩიონ პირადულობის უფლებაზე უარის თქმა იმიტომ, რომ მკვლევრისთვის ხელმისაწვდომი გახადონ სენსიტიური თემები ან გარემოებები, ანდა კვლევის ანგარიშში მათი სახელების მოხსენიებაზე განაცხადონ თანხმობა. ეს უკანასკნელი ის შემთხვევაა, როცა საჭიროა ინფორმირებული თანხმობის მიღება.

      ზოგადად რომ ვთქვათ, თუ მკვლევარი აპირებს ინდივიდების პირადი ცხოვრების ასპექტებისა თუ ურთიერთობების კვლევას, მან თავისი განზრახვა ნათლად, გასაგები ფორმით უნდა წარუდგინოს და ინფორმირებული თანხმობა უნდა მიიღოს მათგან, ვისაც უნდა დააკვირდეს, ან ვისი პირადი სივრცეც უნდა იკვლიოს. მონაწილეთა დაცვის სხვა მეთოდებია ანონიმურობა და კონფიდენციალობა, რომლებსაც ქვემოთ განვიხილავთ.

      პირადულობა უფრო მეტია, ვიდრე, უბრალოდ, კონფიდენციალობა (ქვემოთ განხილული). უფლება პირადულობაზე ნიშნავს იმას, რომ პიროვნებას უფლება აქვს არ მიიღოს კვლევაში მონაწილეობა, არ უპასუხოს კითხვებს, არ მისცეს ინტერვიუ, არ შეუშვას სხვა საკუთარ სახლში, არ უპასუხოს სატელეფონო ზარებსა თუ ელექტრონულ კორესპონდენციას და განმარტოებულად განახორციელოს პირადული ქცევა დაკვირვების შიშის გარეშე. ეს არის როგორც "-დან", ისე _"-თვის" თავისუფლება. ეს საკითხი ხშირად დგება პირად ცხოვრებაში შეჭრის ჟურნალისტიკაში. ამრიგად, მკვლევრები შეიძლება ვალდებულნი იყვნენ, რომ მონაწილეებს მიაწოდონ ინფორმაცია, რომ მათ აქვთ უარის თქმის უფლება კვლევაში ან მის ნაწილში მონაწილეობაზე, აიღონ კვლევის ჩატარების ნებართვა, შეამცირონ კვლევაში მონაწილეობისთვის საჭირო დრო და დაკვირვებისას საჯარო ქცევით შემოიფარგლონ.


* შინაარსის რედაქტორის შენიშვნა: ტერმინი "privacy" პირად ცხოვრებაში ჩურევლობას ნიშნავს, მაგრამ, სტილისტური მოსაზრებების გამო, მის სინონიმად ვიყენებთ ტერმინს "პირადულობა"

[1] შინაარსის რედაქტორის შენიშვნა: ჟურნალისტიკის ახალი სახეობა გაჩნდა, რომლის ყველაზე ცნობილი მაგალითია "პაპარაცები", როდესაც ჟურნალისტები ზედმეტად იჭრებიან ადამიანის პირად ცხოვრებაში.

ტეგები: Qwelly, კვლევა_განათლებაში, კვლევის_ეთიკა, კვლევის_მეთოდები, სოციოლოგია

ნახვა: 384

ბლოგ პოსტები

პატრიარქი საშობაო ეპისტოლე 2026

გამოაქვეყნა ლაშა_მ.
თარიღი: იანვარი 7, 2026.
საათი: 3:17am 0 კომენტარი

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა თბილისის მთავარეპისკოპოსის და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტ ილია II-ის

საშობაო ეპისტოლე

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა თბილისის მთავარეპისკოპოსის და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტ ილია II-ის საშობაო ეპისტოლე 2026

      საქართველოს წმინდა მართლმადიდებელი ეკლესიის წევრთ, მკვიდრთ ივერიისა და ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს გარეთ მცხოვრებ თანამემამულეთ:

      „ისმინე, ცაო, და ყურად-იღე, ქუეყანაო,

      რამეთუ აჰა ესერა, ძე…

გაგრძელება

The Legacy of Legend of YMIR

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: იანვარი 6, 2026.
საათი: 10:00am 0 კომენტარი

Legend of YMIR Diamonds represents a reinvention of the classic Legend of Mir franchise, merging Nordic mythological tones with the modern architectural power of Unreal Engine 5. It blends cosmic lore, MMO systems, faction-driven storytelling, and blockchain-enhanced progression into a cohesive universe shaped by divine tragedy and player ambition. To understand the game strategy and mechanics, players should first grasp the dramatic lore and structural pillars that define YMIR…

გაგრძელება

Proven Ways to Collect Uncut Soul Gems

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: დეკემბერი 29, 2025.
საათი: 11:00am 0 კომენტარი

In , building a powerful character hinges on more than just gear and skills—your Max Spirit is a crucial resource that fuels many of the game most potent abilities. To increase your Max Spirit, you'll need Uncut Soul Gems, rare and valuable items that unlock your true potential. Whether you're min-maxing a Spirit-heavy build or just looking to unlock stronger abilities, gathering these gems efficiently is a must.

This guide covers the best…

გაგრძელება

💜

გამოაქვეყნა nino bubulashvili_მ.
თარიღი: დეკემბერი 29, 2025.
საათი: 12:14am 0 კომენტარი

გამარჯობა💜ბოდიში შეწუხებისთვის,ამ ერთხელაც გთხოვთ გვერდში რომ დამიდგეთ💜მცირედით თუნდაც და იქნებ ამ ახალ წელს შემიმსუბუქდეს მდგომარეობა,ჩემი სამი შვილის გამო რომ ლამაზი ახალი წელი ქონდეთ.ნუ განმსჯით,ცუდ მდგომარეობაში რომ არ ვიყო,არ შეგაწუხებდით😔

18001060169

ეს არის პირადი ნომერი მეუღლის,უშანგი ჭუმბურიძე…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters