რელიგია და ინდივიდი: მარადიული კითხვა - "რატომ შემემთხვა მაინცდამაინც მე?"

     ბრონისლავ მალინოვსკი შეეცადა განესაზღვრა რელიგიის ფუნქციები მაგიასთან მისი შედარების საფუძველზე (იხ. რელიგია და მაგია). იგი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ადამიანები მაგიას მიმართავენ მაშინ, ანუ ცდილობენ ზებუნებრივი მოვლენების მართვას, როცა არ შეუძლიათ ბოლომდე დაუქვემდებარონ გარემოებები თავიანთ ნებას, რომლებიც სინამდვილეში მათზე დამოკიდებული არ არის. ადამიანებს სწამთ, რომ ამით აირიდებენ თავიდან უბედურ შემთხვევებს და მომავლის წინასწარმეტყველებას შეძლებენ.

     მალინოვსკი აღწერს წყნარი ოკეანის ტრობრიანის კუნძულების მცხოვრებლების ზნე-ჩვეულებებს. ამ ხალხის ძირითად საქმიანობას ნაოსნობა წარმოადგენდა და ისინი წარმატების მიღწევის მიზნით ხშირად მიმართავდნენ მაგიურ რიტუალებს. ნაოსნობა სახიფათოა იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი ადამიანები ცურავენ საიმედო ხომალდებზე და გამოცდილი კაპიტანის მეთაურობით. საფრთხისაგან თავდაცვის მიზნით (გემის დაღუპვა, შტორმში მოხვედრა, მეჩეჩზე დაჯდომა, კლდეზე დამსხვრევა და ა.შ) ტომის წევრები მიმართავენ მაგიას და ასრულებენ მასთან დაკავშირებულ ცერემონიებს. რაც უფრო სახიფათოა მოგზაურობა, მით უფრო ხანგრძლივი და რთულია რიტუალები. მაგიური ძალებისადმი მიმართვა ხდება სარისკო მოგზაურობების წინ, ღია ზღვაში თევზჭერის დროს, ხოლო წყნარ და უსაფრთხო ადგილებში (ლაგუნა) მოგზაურობის დროს ამგვარი რიტუალების შესრულება არ ხდება.

     ბევრ რელიგიაში მონაწილეობს მაგიური ელემენტები, ამიტომ ყოველთვის მათ შორის მკვეთრი ზღვარის გავლება შეუძლებელია. მიუხედავად ამისა, რელიგიასა და მაგიას შორის განსხვავება პრინციპულია. მაგია ეს არის საშუალება კონკრეტული მიზნის მისაღწევად, მაშინ როცა რელიგია ფასეულია თავისთავად, თვითღირებულია ანუ უპირობო ღირებულებას წარმოადგენს. ადამაინები მიმართავენ მაგიას იღბალის ან ბედნიერი შემთხვევის იმედით. მაგრამ რელიგიურ რწმენას ადამიანები იღებენ უფრო სიღრმისეული მიზეზის გამო, რაც დაკავშირებულია ცხოვრების საზრისის ძიებასა და სამყაროში საკუთარი ბედის შესახებ შფოთვასთან. მალინოვსკის აზრით, რელიგია წარმოიქმნება ადამიანის უნარიდან უყვარდეს და იზრუნოს სხვა ადამაინებზე და სიკვდილის გარდუვალობის გაცნობიერებიდან. ბევრ რელიგიაში ფიგურირებს წარმოდგენები საიქიო ცხოვრებაზე, უკვდავებისა და ცხონების შესახებ. ქრისტიანობაში ადამიანი ხვდება სამოთხეში ან ჯოჯოხეთში. ბუდისტები გადიან სულის გარდასახვას – რეინკარნაციას, ანუ ხელახალი დაბადების ციკლს. ამ წრმენებს უკავშირდება ბევრი რიტუალი (ე.წ. სულის მოსახსენიებელი რიტუალები. მაგალითად ებრაელებს, ირლანდიელებს, ქრისტიანებს აქვთ "მოსახენიებელი პანაშვიდები" მიცვალებულის დასაფლავების წინ) რომლის დროსაც ხდება ცოცხლების ნუგეშისცემა, თანადგომა და სიკვდილისადმი მათი შიშის შერბილება.

     რელიგია არა მხოლოდ ნუგეშისცემის შესაძლებლობა არის სიკვდილის წინაშე დგომისას, არამედ მას აზრი შეაქვს ადამიანური ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტში. როდესაც ადამიანებს ემართებათ უბედურება, ისინი სვამენ მარადიულ კითხვას: რატომ შემემთხვა ეს მაინცდამაინც მე? ადამიანებს შეუძლიათ დასვან ეს კითხვა ხუმრობით, მაგალითად, როდესაც მათ უტყდებათ ქოლგა, ან სერიოზულად, როცა ცხოვრებაში ხდება რაღაც კატასტროფა. გამოთქმა, რომ "ათეიზმი მწუხარებაში ვერ გვიშველის" თვალსაჩინოდ ასახავს რელიგიის მნიშვნელობას ადამიანის ცხოვრებაში. რელიგია ეხმარება ადამიანებს იპოვონ პასუხი კითხვაზე, თუ რატომ ემართებათ მათ ესა თუ ის შემთხვევა. რელიგია აძლევს საზრისს სიტუაციებს, რომლებიც მოკლებულია საზრისს და უსამართლოდ გვეჩვენება. სოციოლოგების აზრით, რელიგია ეხმარება ადამაინებს ისეთი უსამართლობის გადატანაში, როგორიცაა სიღარიბე, ავადმყოფობა, უთანასწორობა. რელიგია ადამიანებს აძლევს ტანჯვის დროს იმედის შესაძლებლობას, ამიტომ მისი როგორც სოციალური ინსტიტუტის გაქრობა შეუძლებელია. ქრისტიანებს რელიგია აძლევთ იმედს უკეთესი ცხოვრების შესაძლებლობისათვის; ცნობილია ბიბლიური გამოთქმა, რომ "ნეტარ იყვნენ მშვიდნი, რადგან მათ დაიმკვიდრონ ეს ქვეყანა". აღმოსავლურ რელიგიებში ფიზიკური ტანჯვის გადალახვა შესაძლებელია სულიერი გასხივოსნების მეშვეობით.

     ზიგმუნდ ფროიდმა გამოავლინა რელიგიის სხვა სოციალური ფუნქციაც. ფროიდის აზრით რელიგია იცავს ადამინებს უსუსურობის შიშისგან, რომელსაც ისინი ბავშვობისას განიცდიან. როგორც ბავშვი პოულობს დაცულობასა მშობლის ხელებში, ასევე მოზრდილებიც პოულობენ ნუგეშისცემას მოსიყვარულე ღმერთის სახით. ფროიდის აზრით რელიგიურ წარმოდგენებს ფესვები აქვთ გადგმული ადამიანის ფსიქიკაში და მათი განხილვა როგორც სწორი ან არასწორის (პირდაპირი მნიშვნელობით) არ შეიძლება. ფროიდი თვლის, რომ რელიგიური წარმოდგენები სოციალური ილუზიებია. ხოლო სოციალურ ილუზიებზე მოთხოვნა ყველა საზოგადოებაში არსებობს. ეს ილუზიები ეფუძნება ფსიქოლოგიურ მოთხოვნილებებს, რომლებიც თავისი არსით მატერიალური ბუნების წინააღმდეგობრივია.

ტეგები: Qwelly, მალინოვსკი, რელიგია, სოციოლოგია, ფროიდი

ნახვა: 349

ბლოგ პოსტები

Gallium Market to Reach $860 million by 2033

გამოაქვეყნა Heden Brock_მ.
თარიღი: მარტი 9, 2026.
საათი: 10:00am 0 კომენტარი

According to our latest research, the Global Gallium market size was valued at $430 million in 2024 and is projected to reach $860 million by 2033, expanding at a robust CAGR of 8.1% during the forecast period from 2025 to 2033. One of the primary factors driving the growth of the gallium market globally is the surging demand for high-performance semiconductors and…

გაგრძელება

How Minidumperfactory Electric Garden Loader Manufacturer Adapts to Energy Trends

გამოაქვეყნა Minidumperfactory00_მ.
თარიღი: მარტი 2, 2026.
საათი: 6:30am 0 კომენტარი

Electric Garden Loader Manufacturerstrategies are increasingly centered on advanced battery systems as demand grows for efficient and low-emission landscaping equipment. Energy storage technology now plays a defining role in how electric compact loaders perform in real working conditions. Rather than focusing only on mechanical design, manufacturers are allocating more research and development resources toward improving runtime stability, charging flexibility, and long-term battery…

გაგრძელება

How Can A Ball Valve Factory Enhance Long Term System Comfort And Stability

გამოაქვეყნა Naishi Valve_მ.
თარიღი: თებერვალი 9, 2026.
საათი: 9:30am 0 კომენტარი

Choosing a reliable partner often begins with understanding how a  shapes ideas into practical solutions. Behind every smooth operation, there is a place where attention, patience, and process quietly work together. Valves may seem ordinary at first glance, yet their presence influences safety, rhythm, and continuity across countless working environments. What matters is not noise or bold claims, but how thoughtfully each piece is formed and how comfortably it fits into real…

გაგრძელება

The Final Barrier Between the World and Ruin

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: იანვარი 22, 2026.
საათი: 10:30am 0 კომენტარი

ARC Raiders Items takes place in a retro-futuristic science-fiction world where humanity has been pushed to the brink by an unrelenting mechanical force known as the ARC. These machines descend from orbit, tear apart settlements, and hunt anything that resembles human activity. The remnants of civilization have become scattered refugee camps, salvaged outposts, and improvised hideaways full of survivors doing whatever they can to scrape by. Against this overwhelming threat, a small…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters