← დასაწყისი

ჰმ! - ჩაიღიმა დოქტორმა ბ-მ. - გეტყობათ კიდეც. ჩენტოვიჩს ალმური მოეკიდა სახეზე. მაგით რა გინდათ თქვათ? - ჰკითხა მან გააფთრებით და უხეშად. დოქტორმა ბ-მ ძუნწად, მაგრამ გაბრაზებით ჩაიღიმა: - არაფერი, გარდა იმისა, რომ თქვენ უთუოდ ძალიან ღელავთ. ჩენტოვიჩი დადუმდა და კვლავ დახარა თავი. შვიდი წუთის მერე გააკეთა შემდეგი სვლა. შემდეგშიც თამაში იგივე მკვდრული ტემპით გაგრძელდა. სანამ სვლას გააკეთებდა, იცავდა დადგენილი დროის მაქსიმუმს. ჩვენი მეგობარი ყოველი სვლის შემდეგ სულ უცნაური ხდებოდა. ისეთი შესახედაობა ჰქონდა, თითქოს პარტია სულაც აღარ აინტერესებს, სულ სხვა რაიმეთია დაკავებულიო. მან შეწყვიტა მღელვარედ სეირნობა, იჯდა უძრავად, ამღვრეული, თითქმის გიჟის თვალებით გაჰყურებდა სივრცეს და რაღაც გაუგებარ სიტყვებს ბურტყუნებდა თავისთვის ფიქრებში გართული, ან რაღაც უსასრულო კომბინაციების გამოთვლაში იყო გართული, ან, ჩემი აზრით, სულ სხვა პარტიებზე ფიქრობდა. ასე იყო თუ ისე, როცა ჩენტოვიჩი ითამაშებდა, საჭირო ხდებოდა დოქტორ ბ-ს გამოფხიზლება. მაშინ ერთი ან ორი წამი სჭირდებოდა, რომ მდგომარეობაში გარკვეულიყო.

   თანდათან ვრწმუნდებოდი, რომ დოქტორ ბ-ს დაეწყო ჩუმი შეშლილობის შეტევები, რომელიც ყოველ წუთს შეიძლებოდა უფრო მწვავე ფორმებში გადასულიყო. თითქოს დავავიწყდით ჩვენც და ჩენტოვიჩიც. და მართლაც, მეცხრამეტე სვლაზე კრიზისი გამწვავდა, გააკეთა თუ არა ჩენტოვიჩმა სვლა, დოქტორმა ბ-მ ერთ წუთს გადახედა დაფას, უეცრად გადასწია თავისი ოფიცერი სამი უჯრით წინ და ხმამაღლა, ისე რომ ყველანი შევკრთით, დაიძახა: - ქიში, ქიში მეფეს!

   რაღაც არაჩვეულებრივის მოლოდინში ყველას თვალები დაფას მიაშტერდა, მაგრამ გაიარა წუთმა და მდგომარეობა მოულოდნელად შეიცვალა, ჩენტოვიჩმა მოულოდნელად ასწია თავი, რაც აქამდე არ უქნია, მოგვათვალიერა ყველანი, ეტყობოდა, რაღაც სიამოვნებას ჰგვრიდა, ბაგეებზე ნელ-ნელა კმაყოფილი, დამცინავი ღიმილი გამოეხატა. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დატკბა ჩვენთვის გაუგებარი სიხარულით, ნაძალადევი თავაზიანობით მოგვმართა: - მაპატიეთ, მაგრამ მე ვერ ვხედავ ქიშს, ბატონებო! - იქნებ რომელიმე თქვენთაგანმა მაჩვენოს, რა ემუქრება ჩემს მეფეს?

   ჯერ დაფას გადავავლეთ თვალი, შემდეგ დაბნეულებმა დოქტორ ბ-ს, ჩენტოვიჩის მეფე დაცული იყო პაიკით. ამას ბავშვიც კი შეამჩნევდა, ასე რომ, არავითარ ქიშზეც ლაპარაკიც კი არ შეიძლებოდა. შევწუხდით, იქნებ ჩვენმა მეგობარმა გადასწია ფიგურა კვადრატით უფრო შორს, ან უფრო ახლოს, ვინემ საჭირო იყო?

   ჩვენმა დუმილმა დოქტორ ბ-ს ყურადღება მიიპყრო. მან დაკვირვებით დახედა დაფას და ენის ბორძიკით დაიწყო: - მაგრამ მეფე ხომ f 7-ზე უნდა იდგეს. ის სწორად არ დგას. არა დგას სწორად. თქვენ გააკეთეთ არა სწორი სვლა... არც ერთი ფიგურა არ დგას თავის ადგილზე. ეს პაიკი უნდა იდგეს d 5-ზე და არა d 4 ეს სულ სხვა პარტიაა... ეს...

   ის უეცრად შეჩერდა. მე მაგრად ჩავავლე მკლავში ხელი, უფრო სწორად რომ ვთქვათ, ისე მაგრად ვუჩქმიტე, რომ საშინლად არეულმა იგრძნო, მომიტრიალდა და მთვარეულივით მკითხა: - რა... რა გნებავთ თქვან?

- Remember! - მხოლოდ ეს ერთი სიტყვა ვუთხარი და თითით ნელა შევეხე ნაჭრილობევზე. მან ანგარიშმიუცემლად გააყოლა თვალი ჩემს მოძრაობას, თავისი შუშის თვალები მიაპყრო სისხლივით წითელ ზოლს. უცბათ მთელი სხეული აუცახცახდა, შუბლზე მსხვილმა ოფლის წვეთებმა დაასხა.

- ღვთის გულისათვის, მითხარით, - წაიჩურჩულა გათეთრებული ბაგეებით, - ნუთუ მე ვთქვი ან ჩავიდინე რაიმე სისულელე? ნუთუ ისევ?..

- არა, - წყნარად ჩავჩურჩულე მე, - მაგრამ დაუყოვნებლივ უნდა შევწყვიტოთ თამაში... გაიხსენეთ, რა გითხრათ ექიმმა.

დოქტორ ბ. უეცრად წამოხტა სკამიდან.

- გთხოვთ მაპატიოთ ჩემი სულელური შეცდომა, - თქვა მან თავაზიანად თავდახრილმა ჩენტოვიჩის წინაშე, - რა თქმა უნდა, სისულელე ვთქვი, თავისთავად იგულისხმება, რომ ეს პარტია თქვენ მოიგეთ.

   შემდეგ შემობრუნდა ჩვენკენ: - თქვენც, ბატონებო, გთხოვთ მაპატიოთ. მაგრამ წინასწარ რომ გაგაფრთხილეთ, ჩემზე დიდ იმედებს ნუ დაამყარებთ-მეთქი. მაპატიეთ, რომ ასე სამარცხვინოდ დავამთავრე თამაში. ეს უკანასკნელია, რომ შევცდი და ვითამაშე ჭადრაკი.

   დაგვემშვიდობა და გაგვშორდა მორიდებითა და იდუმალებით აღსავსე გამომეტყველებით, ისევე როგორც პირველად მოგვევლინა. მხოლოდ მე ვიცოდი, ეს კაცი რატომ არ გაეკარებოდა ჭადრაკს აღარასოდეს.

დანარჩენები დაბნეულები იდგნენ, ბუნდოვნად ხვდებოდნენ, რომ წკიპზე აცდნენ უსიამოვნო და სახიფათო ინციდენტს.

- Damned fool! - ჩაიბურტყუნა მაკ კონორმა.

   სულ ბოლოს ჩენტოვიჩი წამოდგა. ერთხელ კიდევ გადაავლო თვალი დაუმთავრებელ პარტიას.

- ძალიან სამწუხაროა, - დიდსულოვნად წარმოთქვა მან. - იერიში არც თუ ისე ცუდად იყო ჩაფიქრებული. დილეტანტის კვალობაზე ეს კაცი განსაცვიფრებლად თამაშობს.