შუა საუკუნეების ადამიანების უმრავლესობა, წერს ავტორი, დროის უმეტესობას საკუთარი ფიზიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფას ანდომებდა. უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პროცესი კი ამავე დროს საფრთხის მიმართ შიშის დაძლევის პროცესია. თუკი მართებულია ის დებულება, რომლის მიხედვითაც ტექნიკის ისტორია ყოველდღიური ფიზიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ისტორიაა, მართებულია ის დებულებაც, რომ მთელი ტექნიკის ისტორია შეიძლება განვიხილოთ, როგორც ყოველდღიური და საყოველთაო შიშის დაძლევის ისტორია.

შიშის დაძლევა კი „უბრალოდ“ დაძლევა არ არის. წარმოიდგინეთ თქვენი თავი,  წერს ავტორი, მუდმივი შიშის გარემოცვაში. მთელი თქვენი ემოციური პოტენციალი შიშზე იხარჯება და თქვენ კარგად ხართ მხოლოდ მაშინ, თუკი ისე მოაწყობთ თქვენს გარემოს, რომ რაღაც დროის განმავლობაში შიშს აღარ იგრძნობთ. შესაბამისად, ასკვნის ავტორი, ტექნიკის განვითარებით და ფიზიკური გარემოს უსაფრთხოების მიღწევით ემოციური პოტენციალი თავისუფლდება შიშისგან და სხვა ემოციები ხდება საყოველთაო.

   საუკუნეების განმავლობაში მხოლოდ შიში იყო საყოველთაო ემოცია, წერს აბოშაძე. სხვა ემოციები, როგორიცაა სიყვარული, მეგობრობა, სიძულვილი, ამაღლებულობა, სოლიდარობა მხოლოდ ერთეულების ხვედრი იყო მათი, ვისაც ყოველდღიური ფიზიკური უსაფრთხოება მეტ-ნაკლებად უზრუნველყოფილი ჰქონდა. ამიტომაცაა, რომ შუა საუკუნეების ხელოვნება ამ „სხვა“ ემოციების გამოხატვაა და სხვა არაფერი. მხოლოდ ახალ დროში, როდესაც ყოველდღიური შიშის გრძნობამ ნელ-ნელა სამედიცინო სფეროში გადაინაცვლა, ხოლო სხვა ემოციები საყოველთაოდ შესაძლებელი გახდა (ინდუსტრიულ ქვეყნებში მაინც, ამატებს ავტორი), ადამიანებს შორის ახალი ტიპის ურთიერთობას ჩაეყარა საფუძველი, რომელიც სხვადასხვა ემოციაზეა დამყარებული.
დღევანდელ ადამიანს უფრო მეტად შეუძლია შეიგრძნოს სამყარო, მეორე ადამიანი; უფრო მეტად შეუძლია ატაროს ემოციური ექსპერიმენტები. ეს ყველაფერი ტექნიკის განვითარებამ მოიტანა. თავისი მოსაზრებების დასადასტურებლად, შუა საუკუნეების საბჭოთა და „არასაბჭოთა“ მკვლევართა ნააზრევს შორის, აბოშაძეს მოჰყავს იოჰან ჰუიზინგას წიგნი „შუა საუკუნეების შემოდგომა“, რომელშიც ნაჩვენებია, რომ ბავშვების სიყვარული შესაძლებელი გახდა მედიცინის განვითარების შემდეგ, როდესაც ბავშვთა ლამის 100%-იანი სიკვდილიანობა შემცირდა.


   მაგრამ ასე დანახული ისტორია სულაც არ არისგზა ბედნიერებისა და სასუფევლისაკენ: ტექნიკის განვითარება შიშსაც უცვლის ბუნებას: შიში, რომელიც საკუთარ უსაფრთხოებასთანაა დაკავშირებული – ეპიდემიების, ატომური ომის, გლობალური დათბობის მიმართ – გლობალური ხდება. ტექნიკა ერთი მხრივ ყოველდღიურობას „წმენდს“ შიშისაგან და, მეორე მხრივ, შიშის გლობალიზაციას ახდენს.

   ავტორის აზრით, ვითარება რევერსული გახდა შუა საუკუნეებთან შედარებით: თუკი „იმ დროს“ ყოველდღიური შიში საკუთარი არსებობის შეწყვეტის მიმართ იყო საყოველთაო, ხოლო სიყვარული, მეგობრობა, სიძულვილი, სოლიდარობა – ერთეულების ხვედრი, დღეს შიში გლობალური საფრთხეების წინაშე ერთეულების ხვედრია, ხოლო უმრავლესობა გრძნობების და ემოციების მრავალფეროვნებაშია გახვეული ისე, რომ გლობალურ შიშებს ვერც ამჩნევს და არც სჯერა.

   თუმცა, ამბობს აბოშაძე, საინფორმაციო და განათლების სისტემები (რომლებიც ასევე უხვად იყენებენ და თავადაც წარმოადგენენ ტექნიკას) ყველაფერს აკეთებს იმისათვის, რომ გლობალური შიში კვლავ ლოკალურად და ყოველდღიურად, საყოველთაოდ აქციონ – მედია-საგანმანათლებლო საშუალებებით იმდენად ფართოდ შუქდება ეპიდემიები და ატომური ომის საფრთხე. ეს მეტაფორაა, მაგრამ როგორც ჩანს, შიში „იბრძვის“, რომ კვლავ საყოველთაო და ყოველდღიურ ემოციად იქცეს.
რას ნიშნავს ტექნიკის განვითარებით მოტანილი ემოციების რევერსია და უკურევერსია? ჩვენი არსებობის შიშზე დამყარებულობის გარდაუვალობას თუ პირიქით შიშის რაციონალიზაციის შესაძლებლობას, დავცალოთ ის ემოციურობისგან და ამით ჩვენი სამყარო გონებაზე დავაფუძნოთ? კითხულობს ავტორი.


   თუმცა, მას არ აქვს ამ კითხვაზე პასუხი. წიგნი ამ კითხვაზე შესაძლო პასუხების ანალიზით მთავრდება. ამ პასუხების განხილვას ახლა არ შევუდგებით. უბრალოდ დასამატებელია, რომ ჩვენს დროში ცხადი გახდა ფილოსოფოსების ნააზრევის გარდაუვალი კავშირი მათ სოციალურ და ემოციურ გარემოსთან. სრულიად შესაძლებელია, რომ საზოგადოების შიშზე დამყარების იდეა აბოშაძეს საკუთარმა გარემომ უკარნახა ცნობილია, რამდენად იყო გამჯდარი შიში საბჭოთა მოქალაქეებში და რამდენად უწყობდა ხელს საბჭოთა მთავრობა ამ შიშის ინსტიტუციონალიზაციას). მაგრამ, ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ აბოშაძის დასკვნები არასწორია. ყოველ შემთხვევაში, ტექნიკის განვითარების კავშირი ემოციების რევერსულობასა და უკურევერსულობასთან, ასევე, შიშის დე-ემოციონალიზაციასა და რე-ემოციონალიზაციასთან საინტერესოდ, თუმცა, ზედმეტად ინტელექტუალურად ჩანს.

ნახვა: 307

ტეგები: blog, history, post, qwelly, technic, ბლოგი, ემოცია, ტექნიკა, ჩანაწერი, ცივილიზაცია

კომენტარი

თქვენ უნდა გახდეთ Qwelly_ს წევრი რომ შეძლოთ კომენტარის გაკეთება!

Qwelly_ზე რეგისტრაცია

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

პუდრიანი ბაროკო - სახიდან გვირგვინებამდე

გამოაქვეყნა Tamila Moshiashvili_მ.
თარიღი: თებერვალი 23, 2020.
საათი: 11:02pm 0 კომენტარი

      დღევანდელი ბლოგ-პოსტის ხელოვანები წყვილში მუშაობენ. და როგორც ორი და სამი კაცის ნაშრომი, შედეგიც უფრო საინტერესო და შთამბეჭდავია. წარმოშობის ამბავი არ ვიცი, მაგრამ დღესდღეობით, სანკტ-პეტერბურგში მოღვაწე ასია კოზინა და დმიტრი კოზინი (Asya Kozina, Dmitriy Kozin), თეთრი სკულპტურების ნამდვილი ოსტატები არიან. მათ კომპოზიციებში არა მხოლოდ გვირგვინებს (კორონებს) აქვთ განსაკუთრებული მნიშვნელობა, არამედ, თეთრი ფერუმარილით შერებილ პორტრეტებს.…

გაგრძელება

კიბერ ომი და კიბერ საზღვრები, ტრენდი მერაბიშვილი და გასაყიდი პარლამენტი

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: თებერვალი 21, 2020.
საათი: 11:15pm 0 კომენტარი

      სითბო მოვიდა, დაგვიანონსეს კიდეც, რომ უქმეებზე თბილი ამინდები გველის და შეგვიძლია ნელ-ნელა გაზაფხულის სურნელიც ვიგრძნოთ აქა-იქ. მოკლედ, კიბერშეტევის შედეგები იმაზე საინტერესო და ხმაურიანი გამოდგა, ვიდრე თავის დროზე თავად კიბერშეტევის ფაქტი. მსოფლიო გმობს რუსეთის მიერ კიბერშეტევას, ხოლო კარასინი გაკვირვებული კითხულობს - დადასტურდა რომ ეს ჩვენ ვქენით? ეჭვი მეპარებაო. მეორე ამბავია მერებაშვილის გატრენდებული ნიუსები. ახალი ამბავი - ქუთაისის…

გაგრძელება

თავისუფლება დასამხობად, ბიუჯეტის მთავარი გამგებელი პარლამენტში და კიბერდაუცველობა - შემოვიდნენ და გავიდნენ

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: თებერვალი 20, 2020.
საათი: 10:59pm 1 კომენტარი

      დავიწყოთ საღამოს კარგი ამბით - საქართველოს საკალათბურთო ნაკრებმა შვეიცარია დაამარცხა 2021 წლის ევროჩემპიონატის საწყისი ფეხბედნიერად დაიწყო. დღეს, ვანო მერაბიშვილისთვისაც ბედნიერი დღე გამოდგა - მან მატროსოვის ციხე 7 წლიანი პატიმრობის შემდეგ დატოვა და აქტიურად შეუდგა პოლიტიკურ საქმიანობას - გამოვიდა თუ არა, ხელისუფლების დამხობა დააანონსა. დღის მთავარი თემა იყო ფინანსთა მინისტრის საპარლამენტო გამოსვლა და უფრო ხმაურიანი და საერთაშორისო…

გაგრძელება

დაპირისპირება პოლიტ. ველზე, მერაბიშვილის გამოსვლა, კალაძის დედაქალაქელობა, შოთაძის პრობლემები, მარგველაშვილის პოლიტიკა

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: თებერვალი 19, 2020.
საათი: 11:30pm 5 კომენტარი

      ქვეყნის მთავარი ამბავი დღევანდელ ნიუსრუმში, პოლიტიკური დაპირისპირებაა ნაცებსა და ქოცებს შორის - დღეს ერთი უცხოელი მხატვარი ამბობდა, გაოცებული ვარ ქართველებით - სად გაგონილა ოპოზიციამ სახელმწიფო ინსტიტუტს ბოქლომი დაადოსო ან კიდევ, მთავრობამ იმაზე ისაუბროს რომ ქვეყანას დემოკრატიით მართავს ან კიდევ მთავარი პრობლემა ოპოზიციააო. თუმცა ქვეყნის შიგნით სხვა ამბავი კალაძის თბილისია, მერაბიშვილის გათავისუფლება, აჭარის ტელევიზია და გარემოს დაცვის…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters