Der, Heidegger, Kunstwerkes, Martin, Qwelly, Ursprung, des, დასაბამი, ექსკლუზივი, მარტინ, მარტინ ჰაიდეგერი, haidegeri, xelovneba, dasabami xelovnebis qmnilebisa დასაბამი ხელოვნების ქმნილებისა, მეტაფიზიკა, მუნყოფიერება, ფილოსოფია, ქმნილებისა, ხელოვნების, ჰაიდეგერი

დასაბამი ხელოვნების ქმნილებისა

      დასაბამი აქ იმას ქვია, საიდანაც და რისი მეოხებითაც საგანი არის ის რაც ის არის. მას რაც რაღაც არის, როგორც ის არის, ჩვენ არსებას ვეტყვით. რაღაცის დასაბამი არის მისი არსების წარმომავლობა. შეკითხვა ხელოვნების ქმნილების დასაბამზე კითხულობს მისი არსების წარმომავლობის თაობაზე. ჩვეულებრივი წარმოდგენის თანახმად ქმნილება (Werk) წარმოდგენა ხელოვანის საქმიანობიდან და ამ საქმიანობის შედეგად, მაგრამ რისი მეოხებით და საიდან არის ხელოვანი ის რაც ის არის? ქმნილების მეოხებით რადგაც ოსტატს ქმნილება წარმოაჩენსო შემდეგს მოასწავებს: მხოლოდ ქმნილება აძლევს დასაბამს ხელოვანს ვიტარცა ხელოვნების ოსტატს. ხელოვანი არის ქმნილების დასაბამი. ქმნილება არის ხელოვანის დასაბამი ისინი ერთი მეორის გარეშე არ არსებობენ, მაგრამ ცალ-ცალკე ვერც ქმნილება წარმოშობს ხელოვანს და ვერც ხელოვანი ქმნილებას. ხელოვანი და ქმნილება, თითოეული შინაგანად და მათს უერთიერთმიმართებაში მესამის მეოხებით არსებობენ; შესაძლოა ეს მესამე ხელოვნება, პირველიც კი არის, რადგან სწორედ ხელოვნებაა ის საიდანაც ხელოვანს და ხელოვნების ქმნილებას ტავიანთი სახელები მიუღიათ.

      მართალია აუცილებლობითააა განსაზღვრული ის რომ ხელოვანი სხვა სახითაა ქმნილების დასაბამი ვიდრე ქმნილება არის დასაბამი ხელოვნებისაა, მაგრამ ასევე უეჭველია ისიც რომ კიდეც უფრო განსხვავებული სახიტ თვითონ ხელოვნებაა ერტისა და იმავე დროს როგორც ხელოვანის ისე ქმნილების დასაბამი, მარგამ საერთოდ ძალუძს კი ხელოვნებას იყოს დასაბამი? სად ჰგიებს და როგორ ჰგიებს ხელოვნება? იგი რომ ცარიელი სიტყვაა რომელსაც არაფერი ნამდვილი არარ შეესატყვისება.

      ხელოვნება შეიძლება ჩაითვალოს კრებითს წარმოსდგენად რომელშიც შეგვაქვს ყოველივე ის რასაც მხოლოდ ხელოვნებისმიერი სინამდვილე აქვს: ქმნილებები და ხელოვანები. სიტყვა ხელოვნებას იქნებ უფრო მეტი რარაცის აღვნიშვნაც აკისრია, ვიდრე ეს არის კრებიტი წარმოდგენა მარგამ ის რაც ამ სიტყვაში იგულისხმება ასეთ მეტი რამის აღმნიშვნელად ყოფნას, ისევ ხელოვანტა და ქმნილებათა სინამვილის საფუძველზე თუ შეიძლება, ან ეგების საქმე პირიქითაა? ქმნილება და ხელოვანი ხომ არ ჰგიებენ მხოლოდ იმდენად,მ რამდენადაც არსებობს ხელოვნება, ვიტარცა მატი დასაბამი? არ აქვს მნიშვნელობა, თუ როგორ გადაიჭრება ეს საკითხი, ხელოვნების ქმნილების დასაბამზე კითხვა მაინც ხელოვნების არსების შესახებ შეკიტხვად გადაიქცერვა. მიუხედავად იმისა, რომ გადაუჭრელია საკითხი იმის თაობაზე თუ საერთოდ რა არის ხელოვნება და როგორია იგი, ჩვენ მაინც შევეცდებით ხელოვნების არსება იქ მოვძებნოთ სადაც იგი უეჭველად ნამდვილად მეუფებს ხელოვნება დაუნჯებულია ხელოვნების ქმნილებაში. მაგრამ რა არის ხელოვნების ქმნილება და როგორ არსებობს იგი? თუ რა არის ხელოვნება ეს ქმნილებიდან უნდა დავასკვნათ ხოლო ქმნილება რა რის ამის წვდომას ჩვენ მხოლოდ ხელოვნების არსებიდან შევძლებთ. ყველა ადვილად ამჩნევს რომ წრეში ვტრიალებთ ჩვეულებრივი განსჯა ამ წრის თავიდან მოცილებას მოითხოვს რადგან იგი ლოგიკის წინაშე სცოდავს. ფიქრობენ რომ ხელოვნების რაობის გამოყვანა შესაძლებელია არსებული (Vorhanden) ხელოვნების ქმნილებეთა შედარებითი განხილვის გზითო, მაგრამ რამ უნდა დაგვარწმუნოს იმაში რომ ასეთ განხილვას ნამდვილად უდევს საფუძვლად ხელოვნების ქმნილებანი, თუკი წინასწარ არ ვიცით რა არის ხელოვნება? ხელოვნების არსება ისევე არ მიიღება არსებული ხელოვნების ქმნილებათა ნიშნების შეგროვების შედეგად, როგორც იგი არ მოითხოვება უფრო მაღალ ცნებათაგან გამოყვანის გზით; ვინაიდან ამ გამოყვანასაც იმტავითვე უკვე მხედველობაში აქვს ის განსაზღვრებანი რომელინიც საკმარისი უნდა აღმოჩნდეს იმისათვის რათა წარმოგვიდგინოს ის რასაც წინდაწინვე მივიჩნევდით ხელოვნების ქმნილებად, მაშასადამე ერთნაირად შეუძლებელია როგორც ის რომ არსებულთაგან შერჩეულ იქნეს ქმნილებები ასევე ისიც რომ ისნი ძირითად დებულებათაგან გამოვიყვანოთ ასეთ რამის ჩადენა ტავის მოყუება იქნებოდა. ამრიგან ჩვენ უნდა შევასრულოთ წრიულო სვლა, ეს არც შეჭირვებაა და არც ნაკლი, თუ ვიგულისხმებთ რომ აზროვნება ხელობაა მაშინ ამ გზაზე შედგომა აზროვნების სიმტკიცეს მოასწავებს მასზედ დადგომა კი მის დღესასწაულს. წრე არის არა მხოლოდ მთავარი ნაბიჯი ქმნილებიდან ხელოვნებისაკენ ან ხელოვნებიდან ქმნილებისაკენ არამედ ყველა კერძო ნაბიჯიც რომლეიც წარდგომასაც ვცდით ამ წრეში ტრიალებს.

      ხელოვვნების არსების საპოვნელად, რომელიც დასტურ დაუნჯებულია ქმნილებაში ჩვენ მოვძებნით ნამდვილ ქმნილებებს და თვით მას გამოვიკითხავთ რა არის და როგორ არის თვ ითონ. ხელოვნების ქმნილებები ყველასათვის ცნობილია ხუროთმოძღვრების და სახვითი ხელოვნების ქმნილებათა ნახვა შეიძლებასაზოგადოებრივ მოედნებზე, ეკლესიებში და საცხოვრებელი სახლების კედლებზე, კოლექციებსა და გამოფენებზე განლაგებულია სხვადასხვა ეპოქებისა და ხალხების ხელოვნების ქმნილებანი, თუ ქმნილებებს მათი ხელშეუხები სინამდვილის მიხედვით განვიხილავთ და ჩვენის მხრივ არაფერს მოვარგებთ, მაშინ აღმოჩნდება რომ ისინიც ისე ბუნებრივად არსებობენ (Vorhanden) როგორც ყველა სხვა ნივთი. სურათი ჰკიდია კედელზე როგორც სანადირო თოფი ან ქუდი, მაგ: ვან გოგის ის ნახატი რომელიც გლეხის ერთ წყვილ ყელიან წაღს გამოსახავს გამოფენიდან გამოფენაზე მოგზაურობს, ქმნილებებს ისევე გზავნიან როგორც რურის ქვანახშირსა და შვარცვალდის მერქან, ლაშქრობის დროს ჰოლდერლინის ჰიმნები ზუსტად ისევე ჩაალაგეს ზურგჩანთაში როგორც კარტოფილი სარდაფში, ყველა ქმნილებას აქვს ეს ნივთური Dinghafte. რანი იქნებოდნენ ისინი ამის გარეშე? მარგამ ჩვენ მართლაცდა გვეჩოთირება ქმნილებაზე ეს საკმაოდ უხეში და ზერელე შეხედულება, ქმნილებაზე ამგვარი წარმოდგენები შეიძლება კიდეც ამოძრავებდეს მუზეუმებსა ან საექსპედიციო კანტორათა დამლაგებელ ქალებს, ჩვენ კი საჭიროა ქმნილებები იმგვარად მივიღოთ რაგვარადაც ისინი იმათ ხვდებათ ვინაც მათ განცდის და მათით ტკბება გამოთქმული ესტეტიკური განცდაც კი გვერდს უქცევს ხელოვნების ქმნილების ნივთურს. ხუროთმოძღვრული ქმნილებაში არის ქვისეული. ხის ჩუქურთმაში მერქნისეული ნახატში ფერისეული, ენობრივ ქმნილებაში ბგერისეული მუსიკალურ ქმნილებაში მჟღერი მივთური ისე ურყევადაა ხელოვნების ქმნილებაში რომ უფრორე ის უნდა გვეთქვა რომ ხუროთმოძღვრული ქმნილება არისო ქვიშაში, ხის ჩუქურთმა მერქანში; ნახატი ფერში; ენობრივი ქმნილება ბგერაში ; მუსიკალური ქმნილება მჟღერში. ეს ხომ თავისთავად ცხადი რამეებია შემოგვედავებიან, დიახაც მაგრამ რა არის ეს თავისთავად ცხადი ნივთური ხელოვნების ქმნილებაში? ეს ეგების ფუჭი და თავგზაამბნევია ამის გამოკითხვა, რადგან ხელოვნების ქმნილება კიდეც რაღაც არის ნივთიერ ნივთურისა? ეს სხვა რაღაც, რომელიც მასში არის, ქმნის ხელოვნებისეულს, მარტალია ხელოვნების ქმნილება არის გაკეთებული ნივთი მაგრამ იგი რაღაც უფრო მეტს ამბობს, ვიდრე თითონ შიშველი ნივთი allo agreyei.

      ქმნილება საყოველთაოდ ცნობილს ხდის სხვას, მას ამჟღავნებს; იგი ალეგორიაა, გაკეთებულ ნივთს ხელოვნების ქმნილებაში კიდევ რაღაც სხვა ერწყმის, შერწყმას ბერძნულად ქვია Symballein. ქმნილება არის სიმბობლო ალეგორია და სიმბოლო იძლევა იმ წარმოდგენიტს ჩარჩოებს რომლის თავლსაწიერშიც ოდითგანვე ტრიალებს ხელოვნების ქმნილების დახასიათება, ნივთური არის ხელოვნების ქმნილებაში მხოლოდ და მხოლოდ ის ერტი რარაც რაც ეწევა სხვის გამომჟღავნებას ამ სხვას შერწყმის ხშირად გვგონია რომ ნივტური თითქოსდა ის საძირკველი იყოს რომლშიც და რომლეზეც დაშენებულია სხვა და საკუთრივი და ნივტიერი ხელოვნების ქმნილებისა განა ის არაა, რასაც თვითონ ხელოვანი თვისის ხელობით აკეთებს? ჩვენ გვეწადა ხელოვნების ქმნილების უშუალო და სრული სინამდვილის წვდომა ვინაიდან მხოლოდ ამგვარად ვნახავთ მასში ნამდვილ ხელოვნებასაც, ამისათვის აუცილებელია საკმარისი სიცხადიტ ვიცოდეთ თუ რა არის ნივთი მხოლოდ მაშინ შევძლებთ იმის თქმას ხელოვნების ქმნილება ნივტია, ოღონდ ისეტი ნივთი რომელსაც სხვა რარაც ერწყმის თუ იგი საერთოდ სხვა რაღაცა არის და არა ნივთი.

მარტინ ჰაიდეგერი

ბიბლიოგრაფია:

დასაბამი ხელოვნების ქმნილებისა. თბილისი.1992წ.

"გონი"

ნახვა: 2927

ტეგები: Qwelly, მეტაფიზიკა, მუნყოფიერება, ფილოსოფია, ჰაიდეგერი

ლაშა: ივლისი 13, 2013||10:31pm

ჰოოოოოოოო... ამას ღამით ჩავუჯდეთ :D 

Kakha: ივლისი 13, 2013||10:37pm

კაი, მე მცალია და მერე განხილვა მოვუწყოთ ჰაიდეგერს:D:D:P

ლაშა: ივლისი 13, 2013||11:20pm

თანახმა ვარ ადმინუს :) :D ოღონდ დამავიწყდა დროის გარემოება - ხვალ! :D ხვალ ღამით, თორემ ხვალ დილით ისევ წირვაა ხომ იცი :P :D

Kakha: ივლისი 14, 2013||1:13am

Ok ლაშიუს სეკუნდუს ადმინუს:D:D

ia gelitashvili: თებერვალი 8, 2015||12:53am

ჰაიდეგერის წერილი ჰუმანიზმის შესახებ ხომ არ გაქვთ?

Kakha: ივლისი 5, 2015||9:30am

მარტინ ჰაიდეგერის წერილი ჰუმანიზმის შესახებ და "ნიცშეს სიტყვა ღმერთი მოკვდა" ჯერ ელექტრონული სახით არ არის ))

ლაშა: ივლისი 5, 2015||2:25pm

მაგისთვის ჯერ ვერ მოიცალა ქართულმა ინტელექტუალურმა ელიტამ, უფრო მნიშვნელოვანი საქმეები აქვთ. ((

Kakha: სექტემბერი 28, 2015||10:57pm

მწარე პასუხი მაქვს მაგაზე, რამდენიმე საუკუნე კიდევ ვერ მოიცლის :D 

papuna: იანვარი 11, 2017||12:44pm

აუ მთლიანი ტექსტი არავის გაქვთ? ან ვაფსჰე სადმე დეევს ელ ვერსია?

თამაზი: თებერვალი 26, 2017||1:19pm

მე ეს მაინტერესებს, რა აზრით ლაპარაკობენ, რომ ჰაიდეგერი მეტაფიზიკის კატეგორიული უარმყოფელი იყო? თუ ეს რეალურად ძველ მეტაფიზიკას ხომ არ ეხება მხოლოდ, რადგან თავად არ ამბობდა, ჩემი ფილოსოფია ღმერთის მოლოდინიაო?!...

კომენტარი

თქვენ უნდა გახდეთ Qwelly_ს წევრი რომ შეძლოთ კომენტარის გაკეთება!

Qwelly_ზე რეგისტრაცია

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

მომწავლელი პარლამენტი, მოსამართლეების გადადებული საქმე, კონფერენცია რუსულად და დოლარი ქვემოთ

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: დეკემბერი 13, 2019.
საათი: 9:11pm 0 კომენტარი

      ხვალინდელი აქციების მოლოდინით კიდევ ერთი კვირა მიილია - ხვალ დიდი აქციობანა გაიმართება თბილისში. დღევანდელი დღე კი მოწამლული პარლამენტის და მის შიგნით თუ გარეთ განვითარებულ მოვლენებს მიეძღვნა - სად მაჟორიტარები, სად მოსამართლეები და სად ცუდად გამხდარი დეპუტატები. ასევე, პრემიერის რუსულენოვანი კონფერენცია გახდა რამდენიმე ნიუსის მიზეზიც. ცხადია, ლარის კურსზე 2,9-ის კლებაც არ დარჩენილა უყურადღებოდ.

საქართველოს და მსოფლიოს ამბები…

გაგრძელება

პარლამენტის შინ და გარეთ არეულობები, დაპირისპირებები და საბოლოოდ დამტკიცებული მოსამართლეები

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: დეკემბერი 12, 2019.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      12 დეკემბერი სრულად პარლამენტმა დაისაკუთრა. დილიდან ჯერ პარლამენტის წინ იყო არეულობა და გაურკვევლობა, დაპირისპირებები, პიკეტირება და გზის პოლიციური გახსნა და მოგვიანებით, პარლამენტის შიგნით გაიმართა განკითხვა-განუკითხაობა მოსამართლეების დანიშვნი თაობაზედ.

საქართველოს და მსოფლიოს ამბები / 12 დეკემბერი, 2019

      პარლამენტთან დილიდან და მთელი დღე - პარლამენტის ყველა შესასვლელთან ოპოზიციის…

გაგრძელება

ადამთან საუბარი

გამოაქვეყნა nunu qadagidze_მ.
თარიღი: დეკემბერი 12, 2019.
საათი: 1:30pm 0 კომენტარი

გაცოცხლებული ქარაგმა (გაგრძელება)

      - ამჩნევ რაიმეს?

      - რაზე ამბობ...

      - სამოთხის ბაღში რაღაც გაუგებარი ხდება.

      - მაინც რა?

      - შეიცვალა. ისეთი აღარაა, როგორიც უწინ იყო...

      მეძნელებოდა ამაზე საუბარი, მაგრამ რახან სათქმელი უკვე ვთქვი, სიტყვა აღარ გავწყვიტე. გულდაწყვეტით შევჩივლე ადამს, რომ სამოთხის ბაღს ვეღარ კი ვცნობ ამ ბოლო…

გაგრძელება

მთავარსარდალი მთავარ ჯარზე და გალახული ოპოზიციონერები

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: დეკემბერი 11, 2019.
საათი: 9:00pm 2 კომენტარი

      დეკემბერი დადგაო და აქციების ჯერ კიდევ არ სცივათ. თვის განზოგებას, მასშტაბური აქციები და გამოსვლებიც კი იგეგმება, მაგრამ ეს მომავლისთვის. დღის მთავარი თემა პრეზიდენტის განცხადება გახდა - უჩვეულოდ, სალომე ზურაბიშვილი ნიუსების მეინსტრიმში მოხვდა. ამჯერად, ქალი მთავარსარდალი ქართულ ჯარზე და უფრო სწორად, ქართულ ძალაზე თუ უძლურებაზე ალაპარაკდა. დღის მთავარი თემა იყო გაბაშვილი-უგულავას აეროპორტის თავგადასავალიც.

საქართველოს და…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters