დავით დუმბაძე • Davit Dumbadze

changing, chant, chanters, folk, galoba, georgian chant, qwelly, ბიოგრაფია, ბიოგრაფიები, გალობა, მგალობლები, ფოლკლორი, ფონდი ქართული გალობა, ქართული გალობა, ქართული ფოლკლორი, ქველი, გურია, გურული, guria
დავით და ანტონ დუმბაძეები

1843 - 1918

      მგალობელ-მომღერალ დუმბაძეთა ოჯახი არა მხოლოდ გურიაში, არამედ მთელ საქართველოში განთქმული იყო საგალობლების უზადო შესრულებით. მთავარი ის გახლავთ, რომ ისინი სრულ მგალობლებად იწოდებოდნენ და ერთნაირად ფლობდნენ როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო საგალობლებს (ცნობილია, თუ რაოდენ განსხვავდებოდა ეს საგალობლები ერთიმეორისგან თავისებური აღნაგობითა და კონტრაპუნქტით).

      ანტონ დუმბაძეს ბან-ბარიტონი ჰქონდა, თუმცა მისი ხმა საგალობლების ყველა, სამივე, ხმას სავსებით წვდებოდა. ამ ადამიანს ახასიათებდა სიმღერების უღრმესი წვდომა. ამით აიხსნება მის მიერ გამოზრდილ მოწაფეთა მრავალრიცხოვნება. გურიაში მეცხრამეტე საუკუნის ყველა მომღერალ-მგალობელი, მელქისედეკ ნაკაშიძით დაწყებული და ვარლამ სიმონიშვილით გათავებული, მისი მოწაფეა. დაუზარელი იყო სიმღერის გადაცემაში. თვითონ ანტონს თავის მრავალრიცხოვან მოწაფეთა შორის ერთ-ერთ საუკეთესოდ სიმონ მოლარიშვილი მიაჩნდა, რომელსაც იგი თავისთან აგალობებდა ეპისკოპოსის წირვის დროს ოზურგეთსა თუ ფოთში.

      ანტონს სიმღერა-გალობის ეშხი იმდენად ჰქონდა ძვალ-რბილში გამჯდარი, რომ მისი შვილიშვილის, ელენე დუმბაძის, გადმოცემით სიკვდილის წინ სამი საგალობელი წაუმღერებია თურმე.

      ანტონი უფროსი თანამედროვის, სამეგრელოში განთქმული მგალობელ-მომღერლის, დიტო ჭალაგანიძის დიდი მეგობარი იყო. ხშირად ერთად უმღერიათ ჭყონდიდლის წირვისას მარტვილში, სადაც ყოველწლობით პეტრეპავლობა განსაკუთრებულად აღინიშნებოდა ხოლმე.

      შვიდი ვაჟი ჰყავდა; ყველაზე უფროსი დავითი იყო, რომელიც პირწმინდად მამის კვალს გაჰყვა. ივანე გენერლის ჩინით მსახურობდა სევასტოპოლსა და ოდესაში, გავლენიანი პირი იყო, ოდესაში უმაღლესი ცოდნის მისაღებად ჩასულ ქართველ ახალგაზრდებს დიდ პატრონობას უწევდა. სამსონი ინჟინრად მუშაობდა შორეულ ციმბირში და საბოლოოდ იქვე დარჩა, ხოლო ვასო დუმბაძე სამოქალაქო ომის დროს ამერიკაში გადაიხვეწა. ვასოს ძმისთვის, დავითისთვის, მოუწერია: პოლონეთის საზღვრამდე მე და კომპოზიტორმა დიმიტრი არაყიშვილმა ერთად ვიმგზავრეთო. ვასო ბერლინზე გავლით ამერიკას ესტუმრა და სამუდამოდ იქ დარჩა.

      დავით დუმბაძე მამის საქმის გამგრძელებელი, განთქმული მგალობელი იყო; თუ ვინმე ანტონს ახსენებდა, დავითსაც იქვე გაიხსენებდა. ანტონი თავის უფროს ვაჟს სულ პატარაობიდანვე აყალიბებდა. შვილმა სათანადოდ მოიხმარა მამის ამაგი და, მისებრ, თავისი ცოდნა მრავალრიცხოვან მოწაფეებს გადასცა. მამის გარდაცვალების შემდეგ სულ რაღაც ათი წელი იცოცხლა, მაგრამ ეს დროც მეტად ნაყოფიერად გამოიყენა. ბევრი ახალგაზრდა აზიარა ხალხურ სასიმღერო კულტურას.

      ტკბილი მოსასმენი იყო დუმბაძეების ოჯახში «შენ ხარ ვენახი», «შენ გიგალობ», დასავლეთ საქართველოს რვავე ხმის სხვადასხვა საგალობლები და ხალხური სიმღერები.

      დავითის მეუღლე მაკა ჩინებული მეჩონგურე იყო. მრავალი საჩონგურო სიმღერა ისწავლა მისგან ცნობილმა ვარლამ სიმონიშვილმა, ხოლო კოტე ფოცხვერაშვილმა ბევრი სიმღერა ნოტებზე გადაიღო მაკას მოხდენილი შესრულებით.

      ელენე დუმბაძის გადმოცემით, თურმე შემოქმედში, ანტონის ოჯახში, ხშირად იმართებოდა კონცერტები, ეზო ხალხით გაივსებოდა; სრულდებოდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხის სიმღერები და აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს საგალობლები. ამ მხრივ ეს ოჯახი მთელ გურიაში სანიმუშოდ ითვლებოდა.

"ფონდი ქართული გალობა"

ტეგები: Qwelly, ბიოგრაფია, გალობა, გურია, დუმბაძეები, ფოლკლორი, ქველი

ნახვა: 208

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

აიერაის გამოკვლეული მოსახლეობა და საერთო კანდიდატის პრობლემა

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 17, 2020.
საათი: 11:13pm 0 კომენტარი

      ეგზიტპოლებამდე ჯერ კიდევ დიდი დროა, მაგრამ წინასწარ კვლევებს უკვე დებენ კარგად დაფინანსებული კომპანიები - ამჯერად აირაიმ დადო კვლევა ვის რა უნდა, ვინ ვის ირჩევს, რა აწუხებს და ა.შ. როგორც ხდება ხოლმე, ამ კვლევის შედეგებიც საპოლიტიკუროდ სალაპარაკო გახდა. ოპოზიცია ჯერ კიდევ ვერ ჩამოყალიბებულა საკუთარ კანდიდატზე პრემიერის თანამდებობაზე, მაგრამ გაერთიანების ილუზია მაინც იქმნება. კორონა 179 ახალი შემთხვევით არ კარგავს აქტუალობას. დოლარი 3.20…

გაგრძელება

ტურიზმი და ეკონომიკა თბილისში, კორონას მწვერვალი და საარჩევნო საქმე

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 16, 2020.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      კორონა ვირუსის ახალი მწვერვალები დაპყრობას ახერხებს საქართველოში - უკვე 196 შემთხვევაა. ქვეყნის მთავარი ამბავი სწორედ ამ გაზრდილი შემთხვევების მკურნალობის შესაძლებლობის გარკვევას ეძღვნება, ასევე არ ივიწყებენ საარჩევნოდ ხმების დაგროვების მცდელობას და აქტიური კამპანიები მიმდინარეობს. ტურიზმის აღდგენისთვის უკვე საერთაშორისო სხდომები იმართება თბილისში და რჩევა-დარიგება-დაპირებებიც მრავლად ისმის. რთველი კვლავ პრობლემდება და რაგბისტები უკვე ტყვიებს…

გაგრძელება

ქართული კოვიდ ინფიცირებულები და წინასწარი ხმები

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: სექტემბერი 14, 2020.
საათი: 10:00pm 1 კომენტარი

      ახალ წელს გილოცავთ! თუმცა, როცა კოვიდი 165 ახალ ქართულ შემთხვევას ითვლის, ჩვენს ქვეყანაში ყველა ნიუსი მის გარშემო ტრიალებს. და მასთან ერთად ჩვენი ქვეყნის პოლიტიკოსებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ამბავიც არ ცხრება - არჩევნები 2020 კარზე გვადგება და დღითიდღე აქტიურდებიან ხმების მსურველები. დოლარი სადღა მიფრინავს - 1 აშშ დოლარის ოფიციალური ღირებულება 3.1308 ლარია.

საქართველოს და მსოფლიოს ამბები / 14 სექტემბერი, 2020…

გაგრძელება

ერბო-კვერცხის საუზმე - კულინარიული ხელოვნება კიარაბენი

გამოაქვეყნა Tamila Moshiashvili_მ.
თარიღი: სექტემბერი 12, 2020.
საათი: 10:19pm 3 კომენტარი

      ბებიის შემწვარი ერბო-კვერცხი მართლაც ტკბილი მოსაგონარია. ახლა ვინღა შეწვავს კვერცხს ერბოში? საშინელ 90-იანებში, მარგარინში შემწვარიც რომ არ გვქონდა, მერე მთელი თაობა გავზარდეთ ზეთში შემწვარი კვერცხით. ახლა სხვაგვარად აღარ გვეგემრიელება. ყიყლიყო, თოხლო კვერცხი, თვალებად შემწვარი, ათქვეფილი ყველთან ერთად და მრავალი სხვა ვარიანტი, ყველა მოშიებულმა ადამიანმა იცის, მაგრამ ზოგჯერ ბავშვები უფრო მეტს მოითხოვენ, განსაკუთრებით უჭმელი ბავშვები. ამიტომ…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters