1908 წლის 30 ივნისს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით დილის 7 საათზე მდინარე ენისეის აუზში სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილოეთ-დასავლეთური მიმართულებით გაიფრინა ცეცხლოვანმა ბირთვმა. გაფრენა დამთავრდა უძლიერესი აფეთქებით დაუსახლებელი ტაიგის რაიონში ზედაპირიდან 7-10 კმ-ზე. აფეთქების ტალღა დააფიქსირა იმ დროს არსებულმა მრავალმა ობსერვატორიამ. ირკუტსკის ობსერვატორიის სეისმოგრაფებმა დაადგინეს უცნაური ხასიათის ზედაპირული მიწისძვრები. ობსერვატორიის დირექტორის ა. ვოზნესენსკის გამოთვლებით, მიწისძვრა მოხდა 1908 წლის 30 ივნისს, ადგილ ირკუტსკიდან ჩრდილოეთით 900 კმ მოშორებით, მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის აუზში, ადგილობრივი დროით დილის 7 საათზე. მიწისძვრის ხასიათი იმდენად უცნაური იყო, რომ ა. ვოზნესენსკიმ არც კი გამოაქვეყნა ობსერვატორიაში მიღებული მასალები.

      2000 კმ² ფართობის ტერიტორიაზე აფეთქების შედეგად წაქცეულ იქნა დიდი რაოდენობით ხეები, რომლებმაც საბოლოოდ რადიალური განლაგება მიიღეს. ეპიცენტრიდან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში ჩაიმსხვრა მინები, უზარმაზარ ტერიტორიაზე ორი დღის განმავლობაში შეინიშნებოდა ცის ნათება, ღრუბლების გაელვება.

      კატასტროფის ადგილზე გაგზავნილ იქნა რამდენიმე ექსპედიცია, რომელთაგან პირველი (გამოკვლევითი ექსპედიცია) განხორციელდა 1927 წელს ლეონიდ კულიკის ხელმძღვანელობით.

      ექსპედიციის შედეგად რაიმე მნიშვნელოვანს ვერ მიაკვლიეს, თუმცა მცირე რაოდენობით აღმოჩნდა მიკროსკოპული სილიკატური და მაგნეტიტური ბურთები.

      ტუნგუსკის მეტეორიტის გზაზე დარჩა ძლიერი მტვრისებრი კვალი, რომელიც რამდენიმე საათის განმავლობაში ჩანდა. მოვლენის ადგილიდან 1000 კმ-მდე მანძილზე ისმოდა აფეთქების ხმა. აღნიშნული იყო მიწისძვრის მსგავსი მოვლენები, წარმოქმნილმა ჰაერის ტალღამ ბევრ ადგილას წააქცია ადამიანები და შინაური ცხოველები, განვითარდა ხანძარი, ზანზარებდნენ სახლის კარები, ჭურჭელი, სახლის კედლებზე არსებული სურათები და ხატები ძირს ცვიოდა. ყოველივე ეს თვალისმომჭრელი სიკაშკაშის და დამაყრუებელი ხმაურით დაგვირგვინდა.

      როგორც შემდგომ გაირკვა, ცეცხლოვანი სხეული ჩამოვარდა მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის მარჯვენა შენაკადის ჩამბის აუზში.

tunguskis meteoriti
მეტეორიტი ჩამოვარდის ეპიცენტრი

tunguskis meteoriti
მდინარე ტუნგუსკა

მოვლენათა მსვლელობა

      დადგენილია, რომ მოვლენების განვითარებამდე სამი დღით ადრე, დაწყებული 1908 წლის 27 ივნისიდან ევროპის, რუსეთის ევროპული ნაწილისა და ციმბირის ტერიტორიებზე შეინიშნებოდა უცნაური ატმოსფერული მოვლენები: ვერცხლისებრი ღრუბლები, ბინდი და სხვ. ბრიტანელი ასტრონომი უილიამ ფრედერიკ დენინგი წერს: "30 ივნისის ღამით ბრისტოლის თავზე არსებული ცა იმდენად ნათელი იყო, რომ ვარსკვლავები აღარც კი ჩანდნენ, და რომ ცის ჩრდილოეთ ნაწილს მოწითალო შეფერილობა ჰქონოდა, ხოლო აღმოსავლეთურს — მომწვანო".

      დილით 1908 წლის 30 ივნისს ცენტრალურ ციმბირში გაიფრინა ცეცხლოვანმა სხეულმა, რომელიც ჩრდილოეთური მიმართულებით მოძრაობდა; მისი ეს ფრენა დაფიქსირდა არაერთ დასახლებულ პუნქტზე, რომელშიაც ასევე ქუხილის ხმები გაისმოდა. სხეულის ფორმა აღიწერება მომრგვალოდ, სფეროსებურად ან ცილინდრულად. ფერი როგორც წითელი, ისევე ყვითელი ან თეთრი.

      ადგილობრივი დროით 7 საათსა და 14 წუთზე ცეცხლოვანი სხეული აფეთქდა. აფეთქების სიმძლავრე განისაზღვრა 40-50 მეგატონით, რაც შეესატყვისება უძლიერესი წყალბადის ბომბის ენერგიას.

      აფეთქების ძალა უტოლდებოდა დაახლოებით 1000 "ჰიროსიმას", თუმცა რაც ყველაზე გასაკვირია, ობიექტის კვალი ვერსად ვერ აღმოაჩინეს. ტუნგუსკის ფენომენის საკითხი იმდენად ჩახლართული აღმოჩნდა, რომ სხვადასხვა მკვლევარებმა დაახლოებით 100-მდე სხვადასხვა ჰიპოთეზა წამოწიეს ამ საკითხთან დაკავშირებით. ფაქტი ერთია, იყო კოლოსალური ძალის აფეთქება, რომელმაც დაახლოებით 80 მლნ. ხე დააქცია. საინტერესოა, რომ აფეთქება მოსკოვის თავზე რომ მომხდარიყო, სიკაშკაშეს დაინახავდნენ ბალტიისპირეთსა და უკრაინაში, ხოლო ქუხილს ყირიმში გაიგონებდნენ.

      აფეთქების შედეგად მიწა ისე ზანზარებდა, რომ ასეულ კილომეტრზე იმსხვრეოდა ფანჯრის შუშები, იქცეოდნენ ძროხები, ცხენები, ფრინველთა დაჯგუფებები პანიკურად ფრენდნენ, ხოლო ადამიანთა უმრავლესობამ მიიჩნია, რომ სამყაროს დასასრული დადგა. აფეთქება იმდენად გრანდიოზული იყო, რომ ტაიგაში არსებული ძლიერი ხეების ნაწილი, როგორც ამას კულიკი აღწერდა "ლერწამივით იყო გადატეხილი".

      დღემდე ზუსტად არარის ცნობილი რამ გამოიწვია ეს მოვლენა მეტეორის იდე ტავიდანვე იქნა უარყოპილი რადგან მეტეორული კრატერი ვერ იქნა ნაპოვნი,არსებობდა იდე კომეტის ჩამოვარდნის შესახებ ტუმცა ესეც მალევე იქნა უარყოპილი იმის გამო რადგან კომეტების გაყინული ქვისებრი ნაწილაკები რომებიც მას აყალიბებენ ატმოსპეროს ტემპერატურას ვერ უძლებენ და მმასტან შეხებისტანავე ზედა ატმოსფეროშივე იწვიან. გამოტქმული იყო იდე მცირე ზომის შავიხვრელის ჩამოვარდნის შესახებაც,უცხოპლანეტელთა ხომალდის კატასტროპასთან დაკავშირებითაც მაგრამ რა მოხდა 1908 წლის 30 ივნისს მდინარე პოტკამაენაია-თუნგუსკის აუზში დღემდე გამოცანად რჩება.

tunguskis meteoriti

tunguskis meteoriti

tunguskis meteoriti

ტეგები: Qwelly, დედამიწა, კოსმოსი, მეტეორიტი, ქველი

ნახვა: 575

ღონისძიებები

ბლოგ პოსტები

საკალათბურთო ამინდი

გამოაქვეყნა Breezespring_მ.
თარიღი: მაისი 19, 2022.
საათი: 5:30am 0 კომენტარი

The challenge for the developers was to impose NBA 2K in the history of video simulation games. But, the latest game was a disappointment due to its shaky gameplay and troubling flaws in shooting optimization. It's good to know that the developers of NBA 2K22 have been able to learn through their failures.

Released in September, Visual Concept's latest creation is a celebration of what is currently the NBA season. In no way is it surprising that fans from all over the world are…

გაგრძელება

Most Elden Ring players have likely seen the famed red-haired helmet

გამოაქვეყნა Nfkjasfas_მ.
თარიღი: მაისი 18, 2022.
საათი: 7:00am 0 კომენტარი

These slashes also infuse with blood loss and fire damage, which could quickly initiate the deadly proc to reduce blood loss on your opponents Elden Ring Runes. This well-known status effect immediately causes potentially many thousands of point of injury every time it is activated, making it a guaranteed way to win most PvP fights.

If you've managed the way you load out to keep the overall weight of equipment low and you'll be able to maintain an advantage on your adversaries in most…

გაგრძელება

მეინსტრიმული პატიმრები

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: მაისი 17, 2022.
საათი: 11:24pm 0 კომენტარი

      სავარაუდოდ, მაისმა ვერ გაიაზრა რომ მაისია და კვლავინდებურად ცდილობს იმარტოს. ხან ცივა, ხან ცხელა, ახლა კიდევ 19-20 მაისს საქართველოში წვიმა და ქარია მოსალოდნელიო. ქვეყნის შიგნით, დღის მთავარი ამბავი ნიკა გვარამიას დაკავებაა. დაკავებები ძალიან ხმაურიანად გამოგვდის. ასევე ღარიბაშვილის ევროპული ტურნე და ცხადია არავის დავიწყებია უკრაინის ომიანობა. ლარის ამბავი - 1 დოლარის ღირებულება - 2.9769 ლარია.…

გაგრძელება

ფინეთი ევროპაში და სააკაშვილი საავადმყოფოში

გამოაქვეყნა Giorgi_მ.
თარიღი: მაისი 12, 2022.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

      როცა ჩვენს ქვეყანაში სამუშაო დღე არ არის, დღის მთავარი ამბები საზღვარგარეთიდან ისმის. ცხადია, მსოფლიოს მთავარი ამბავი კვლავ უკრაიანში მიმდინარე ომი და მის გარშემო მსოფლიო გამოხმაურებებია. ამას დაემატა, ომიანობი ფონზე, ფინეთის საკითხი და მისი ევროპული მომავლის გარკვევა, რაზეც რუსეთი ამბობს რომ საფრთხეა. საქართველოში მთავარი ამბავი მიხეილ სააკაშვილის ჯანმრთელობა და მისი ვივამედში სამკურნალოდ გადასვლაა. ლარის ამბავი - 1 დოლარის ღირებულება -…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters