რამდენიმე კვირის წინ, მეგობარმა მათხოვა იოზეფ რატცინგერის წიგნი "შესავალი ქრისტიანობაში".

      სახელმა თუ ვერ გაგახსენათ, გეტყვით რომ ეს ადამიანი გახლავთ, ყველასთვის კარგად ცნობილი - პაპი ბენედიქტ XVI.

      მის წიგნში, შესავალ ნაწილშივე რამდენიმე საინტერესო შედარებაა გაკეთებული და მინდა ისინი წარგიდგინოთ, ვფიქრობ საინტერესო იქნება თუ ქართულ რეალობაში განვიხილავთ და ვიმსჯელებთ ამ საკითხებზე.

      ვიმედოვნებ მომავალშიც რამდენიმე პოსტს მივუძღვნი ამ ადამიანის თეოლოგიას.

      აქვე უნდა აღინიშნოს რომ ჩემს მიერ მოყვანილ მაგალითებში ძირითადად განხილულია დასავლური ეკლესია და არა აღმოსავლური, თუმცა მსჯელობისთვის, პარალელებისთის გამოგვადგება.

დავიწყოთ:

      წიგნის დასაწყისში, კარდინალი საუბრობს იმ პრობლემატიკაზე, რაც დგას თეოლოგიაში, მორწმუნე საზოგადოებაში.

      პირველი შედარებაც სწორედ ამ თემას ეხება.

      იხსენებს კირკეგორის ერთი ცნობილი იგავის ჰარვეი კოქსისეულ განმარტებას. იგავი ეხება ჯამბაზსა და ცეცხლმოკიდებულ სოფელს.

      ეს ისტორია მოგვითხრობს, დანიაში ერთ მოხეტიალე ცირკში გაჩენილი ხანძრის შესახებ. დირექტორმა მშველელთა დასაძახებლად მეზობელ სოფელში წარმოდგენისთვის გამოწყობილი ჯამბაზი გააგზავნა, რადგან არსებობდა ცეცხლის გადასვლის საშიშროება გამომშრალ და მოუმკალ მიმდებარე მინდვრებზე. ჯამბაზი სოფელსი მივიდა და მცხოვრებთ ცეცხლმოკიდებული ცირკის ჩასაქრობად დახმარება სთხოვა. მაგრამ სოფლელებმა ჯამბაზის ეს მოწოდება მხოლოდ კარგ ოინად ჩათვალეს, რათა მას ცირკის წარმოდგენის სანახავად რაც შეიძლება მეტი მაყურებელი მიეზიდა. ისინი ჯამბაზს ტაშს უკრავდნენ და სიცილით ცრემლი სდიოდათ. ჯამბაზს კი სატირლად ჰქონდა საქმე. უშედეგოდ ცდილობდა ადამიანები დაერწმუნებინა, რომ ეს არ იყო წარმოდგენა და სეროზულად მიმართავდა მათ. მის ვედრებაზე კი უფრო გულიანად ხარხარებდნენ, თვლიდნენ, რომ ის შესანიშნავად ასრულებს თავის როლს, მანამ, სანამ ცეცხლი მართლაც მოედო სოფელს, დახმარება უკვე გვიანი იყო და სოფელიცა და ცირკიც ერთად დაიწვა.

      კოქსი მოგვითხრობს ამ ისტორიას, როგორც დღევანდელ ღვთისმეტყველთა მდგომარეობის მაგალითს და ჯამბაზში, რომელმაც ვერ შეძლო თავისი სათქმელი მსმენელამდე მიეტანა, ხედავს თეოლოგთა სურათს. მას სერიოზულად არ აღიქვამენ ჯამბაზის სამოსში, რომელიც შუასაუკუნეობრივს ან უფრო ადრინდელს წააგავს. და რაც არ უნდა თქვას, უკვე მის როლში აღიქვამენ. როგორც არ უნდა მოიქცეს, როგორც არ უნდა ეცადოს საშიშორების სიმძაფრის გადმოცემას, ხალხმა უკვე წინასწარ იცის, რომ ის მხოლოდ ჯამბაზია. იციან მანამდე, სანამ ის ლაპარაკს დაიწყებს, იციან, რომ ეს ყველაფერი მხოლოდ წარმოდგენაა, რომელიც ცოტათი თუა რეალობასთან კავშირში, ან, შესაძლოა, არაფერი აქვს მასთან საერთოდ. ამიტომ, შეიძლაბ მას მშვიდად მოუსმინო ისე, რომ სერიოზულად არც ჩაუფიქრდე ნათქვამს. ეს სურათი უეჭველად დამთრგუნველი რეალობის გარკვეულ სინამდვილეს გადმოგვცემს, რომელშიც დღესდღეისობით თეოლოგი და თეოლოგიური მსჯელობაა მოქცეული. აზრობრივი და ენობრივი შაბლონების მსხვრევისა და იმ ფაქტის ნათლად წარმოჩენის უუნარობას, რომ საღმრთისმეტყველო საკითხები ადამიანური ცხოვრების სერიოზული პრობლემებს მიეკუთვნება.

      მაგრამ ჩვენი სინდისის კვლევა ალბათ უფრო რადიკალური უნდა იყოს. შესაძლოა, რომ ეს ამაღელვებელი სურათი, რამდენადაც ჭეშმარიტი და დამაფიქრებელი არ უნდა იყოს, ჯერ კიდევ ბევრ რამეს ამარტივებს. რადგან საქმე ისე გამოიყურება, თითქოს ჯამბაზია, ანუ თეოლოგია ის, ვინც ყველაფერი იცის და ცხადი უწყებით მოდის. სოფლის მაცხოვრებლები კი, ვისკენაც იგი ისწრაფვის, ანუ ურწმუნო ადამიანები, პირიქით, სრულიად უცოდინარნი არიან და მათ უნდა ასწავლოს ის, რაც არ იციან. ცხადია, ჯამბაზს მხოლოდ სამოსი უნდა გამოეცვალა, სახიდან გრიმი მოეცილებინა და ყველაფერი წესრიგში იქნებოდა. მაგრამ, მართლა ასე მარტივადაა საქმე? ნუთუ მხოლოდ დრო გვჭირდება რათა გრიმი მოვიშოროთ და სეკულარული ენის და არელიგიური ქრისტიანობის საერო სამოსით წარვდგეთ იმისთვის, რომ ყველაფერი მოწესრიგდეს? საკმარისია კი სულიერი სამოსის შეცვლა, რათა ადამიანებმა სიხარულით მოირბინონ და ხანძრის ჩაქრობაში დაგვეხმარონ, რომელიც თეოლოგიის მტკიცებით, ნამდვილად მძვინვარებს და ყველასთვის საშიშროებას წარმოადგენს? ვიტყოდი, რომ ფაქტობრივად გრიმმოცილებული და თანამედროვედ შემოსილი თეოლოგია, რომელსაც დღეს ხშირად ვხვდებით, ამ იმედის მიამიტობას წარმოაჩენს. მართალია: ვინც თანამედროვე ცხოვრების მცხოვრებ და თანამედროვედ მოაზროვნე ადამიანთა შორის რწმენის შესახებ საუბარს ცდილობს, ის შეიძლება მართლაც წარმოჩნდეს ჯამბაზად ან ანტიკური სარკოფაგიდან გამოსულ პირად, რომელიც ჩვენს სამყაროს მოევლინა ანტიკური სამოსით და ანტიკური აზროვნებით და არც თავად ესმის ამ სამყაროსი და ვერც მას უგებენ. ამიტომ, ის, ვინც რწმენის ხარებას ცდილობს, თუ საკმარისად თვითკრიტიკული იქნება, მალე შეამჩნევს, რომ საქმე არაა ფორმაში, არაა სამოსელის კრიზისში, რომლითაც თეოლოგია მოდის. ის, ვინც სერიოზულად აღიქვამს თეოლოგიას, თანამედროვე ადამიანისთვის საღმრთისმეტყველო გადმოცემის გაუცხოვების მიზეზს ხედავს არა მარტო თარგმანის სირთულეში, არამედ საკუთარი რწმენის დაუცველობაში, რწმენისკენ სწრაფვისას ურწმუნოების დამთრგუნველ ძალაში. ამიტომ ყოველმა, ვინც დღეს გულწრფელად ცდილობს ქრისტიანული რწმენა აუხსნას საკუთარ თავსა და დხვებს, უნდა შეიგნოს რომ საქმე არ არის ტანსაცმელში, რომელიც მხოლოდ უნდა შეიცვალოს, რათა სხვას წარმატებით ასწავლო. მან უნდა გაიგოს, რომ მისი მდგომარეობა დიდად არ განსხვავდება სხვების მდგომარეობისაგან, როგორც ეს თავიდან ეჩვენებოდა. ის გაიაზრებს, რომ ორივე ჯგუფში ერთი და იგივე ძალები მოქმედებს, თუმცა თითოეულში სხვადასხვანაირად.

იოზეფ რატცინგერი - შესავალი ქრისტიანობაში
თბილისი, 2010

      დღეისთვის ეს იყოს.