კვლევის მეთოდები განათლებაში
თავი 2
ნაწილი VI

      სტრაიკი (1990) განათლების სფეროში შეფასების განხილვისას ორ ზოგად პრინციპს გვთავაზობს, რომელმაც შეფასების სფეროში შემდგომი მსჯელობის საფუძველი შეიძლება შექმნას. ესენია სარგებლის მაქსიმიზაციის პრინციპი და თანაბარი პატივისცემის პრინციპი. პირველი, სარგებლის მაქსიმიზაციის პრინციპი, ამტკიცებს, რომ საუკეთესო გადაწყვეტილება ისაა, რომელიც ადამიანთა უმრავლესობისთვის ყველაზე მეტ სარგებელს იძლევა. ამ თვალსაზრისით, პრაგმატულია ჩვენი ქმედებების სისწორის შესახებ შედეგების მიხედვით მსჯელობა ან, როგორც სტრაიკი (1990) ამბობს, საუკეთესო მოქმედება ისაა, რომელსაც საუკეთესო შედეგები მოჰყვება. უტილიტარული პრინციპი ჩვენგან ითხოვს, დასახელდეს ის კონკრეტული სარგებელი, რომლის მაქსიმუმის მიღებაც გვსურს, ამისთვის კი საჭიროა სათანადო პოპულაციის იდენტიფიცირება და ის, რომ სრულად გვესმოდეს, რა შედეგები მოჰყვება ჩვენს ქმედებებს. მეორე პრინციპი, რომელიც თანაბარ პატივისცემას გულისხმობს, მოითხოვს, რომ ერთნაირად ღირსეულად მოვექცეთ ყველა ადამიანს. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანებს მივიჩნევდეთ მიზნებად და არა საშუალებებად, თავისუფალ და რაციონალურ პიროვნებებად და ვაღიარებდეთ, რომ მათ ისეთივე ბაზისური უფლებები აქვთ, როგორც სხვებს.

      სტრაიკის (1990) მიერ მოცემულ ჩამონათვალში, მისი აზრით, შეფასებითი კვლევისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ეთიკური პრინციპებია შეტანილი, რომელთა განხილვაც შესაძლებელია ზემოთ ხსენებული ორი ზოგადი პრინციპის ჭრილში.

  • სავალდებულო პროცესი: შეფასების პროცედურები უნდა იძლეოდეს იმის გარანტიას, რომ შეფასებები საფუძვლიანია: რომ ცნობილი და მიღებული სტანდარტები თანმიმდევრულად გამოიყენება ყველა შემთხვევაში; რომ მტკიცებულება რაციონალურია და რომ მტკიცებულებების მოსაგროვებლად არსებობს სისტემატური და რაციონალური პროცედურები.
  • პირადულობა: აქ შედის ადამიანის უფლება, აკონტროლოს ინფორმაცია თავის შესახებ, პიროვნება დაცული უნდა იყოს საკუთარ საქმეებში გაუმართლებელი, უკანონო ჩარევებისგან. შეფასების კონტექსტში ის ითხოვს, რომ პროცედურები ღრმად არ იჭრებოდეს პირად ცხოვრებაში და რომ შეფასება მასწავლებლის აქტივობის მხოლოდ სამსახურთან დაკავშირებულ ასპექტებს ეხებოდეს. ის შეფასების ინფორმაციის კონფიდენციალობასაც იცავს.
  • თანასწორობა: შეფასების კონტექსტში ეს პრინციპი საუკეთესოდ შეგვიძლია გავიგოთ, როგორც ისეთ ირელევანტურ საფუძვლებზე გადაწყვეტილებების მიღების აკრძალვა, როგორიცაა რასობრივი მიკუთვნებულობა, რელიგია, სქესი, ეთნიკურობა ან სექსუალური ორიენტაცია.
  • საჯაროობა: ეს პრინციპი გულისხმობს შეფასების პროცედურების, მისი მიზნებისა და შედეგების ღიაობას საზოგადოებისთვის.
  • ჰუმანიზმი: ეს პრინციპი მოითხოვს, რომ ანგარიში უნდა გაეწიოს იმ ადამიანების გრძნობებსა და მგრძნობელობას, რომლებიც ჩართულნი არიან შეფასების კონტექსტში.
  • კლიენტის სარგებელი: ამ პრინციპის მიხედვით შეფასებითი გადაწყვეტილებები ისე მიიღება, რომ პატივს სცემს სტუდენტების, მშობლებისა და საზოგადოების ინტერესებს და მათ ანიჭებს უპირატესობას საგანმანათლებლო ინსტიტუტებისა და მათი თანამშომლების ინტერესებთან შედარებით. იგულისხმება ისიც, რომ მონაწილეები მიიჩნევიან ცდის პირებად და არა - საექსპერიმენტო მასალად.
  • აკადემიური თავისუფლება: აქ იგულისხმება, რომ კლასში შენარჩუნებულია ინტელექტუალური ღიაობის ატმოსფერო როგორც მასწავლებლებისთვის, ისე, სტუდენტებისთვის. შეფასება ისე უნდა განხორციელდეს, რომ ატმოსფერო კვლავაც ასეთი დარჩეს.
  • ავტონომიის პატივისცემა: მასწავლებლებს მინიჭებული აქვთ მუშაობისას თავიანთი შეხედულებებისამებრ მოქმედების და საკუთარი სამუშაოს შესახებ რაციონალური დასკვნების გამოტანის უფლება. შეფასება არ უნდა განხორციელდეს ისე, რომ გაუმართლებლად შეიზღუდოს ეს უფლება.

      ეს პრინციპები უფრო ფართოდ და სისტემურად სტრაიკის (1990) ნაშრომშია ჩამოყალიბებული

ტეგები: Qwelly, კვლევა_განათლებაში, კვლევის_ეთიკა, კვლევის_მეთოდები, სოციოლოგია

ნახვა: 480

ბლოგ პოსტები

სააღდგომო ეპისტოლე 2026

გამოაქვეყნა ლაშა_მ.
თარიღი: აპრილი 13, 2026.
საათი: 12:00am 0 კომენტარი

საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრის, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტის,

შიოს, სააღდგომო ეპისტოლე

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის…

გაგრძელება

არცაღა ერთი მკუდართაგანიღა არს საფლავსა შინა

გამოაქვეყნა აკაკი ლიპარტია_მ.
თარიღი: აპრილი 12, 2026.
საათი: 3:36am 0 კომენტარი

ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით

სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი

და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი!…

გაგრძელება

ოსკარის 2026 წლის დაჯილდოება - გამარჯვებულები და ნომინირებულები

გამოაქვეყნა ლაშა_მ.
თარიღი: მარტი 16, 2026.
საათი: 11:30pm 0 კომენტარი

ოსკარი 2026 სრული სია

      ისევ დამიგვიანდა! ეტყობა, მართლა დავბერდი და უკვე აღარც კი…

გაგრძელება

2026 Guide to the Best AI Voice Generation for Creators and Businesses

გამოაქვეყნა supprity_მ.
თარიღი: მარტი 13, 2026.
საათი: 6:30pm 0 კომენტარი

As we step further into 2026, the landscape of content creation is being transformed by AI-powered technologies. Among these innovations, voice generation stands out as one of the most impactful tools for creators, businesses, and educators.…

გაგრძელება

Gallium Market to Reach $860 million by 2033

გამოაქვეყნა Heden Brock_მ.
თარიღი: მარტი 9, 2026.
საათი: 10:00am 0 კომენტარი

According to our latest research, the Global Gallium market size was valued at $430 million in 2024 and is projected to reach $860 million by 2033, expanding at…

გაგრძელება

How Minidumperfactory Electric Garden Loader Manufacturer Adapts to Energy Trends

გამოაქვეყნა Minidumperfactory00_მ.
თარიღი: მარტი 2, 2026.
საათი: 6:30am 0 კომენტარი

Electric Garden Loader Manufacturerstrategies are increasingly centered on advanced battery systems as demand grows for efficient and low-emission landscaping equipment. Energy storage technology now plays a defining role in how electric compact…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters