კვლევის მეთოდები განათლებაში
თავი 2
ნაწილი VI

      სტრაიკი (1990) განათლების სფეროში შეფასების განხილვისას ორ ზოგად პრინციპს გვთავაზობს, რომელმაც შეფასების სფეროში შემდგომი მსჯელობის საფუძველი შეიძლება შექმნას. ესენია სარგებლის მაქსიმიზაციის პრინციპი და თანაბარი პატივისცემის პრინციპი. პირველი, სარგებლის მაქსიმიზაციის პრინციპი, ამტკიცებს, რომ საუკეთესო გადაწყვეტილება ისაა, რომელიც ადამიანთა უმრავლესობისთვის ყველაზე მეტ სარგებელს იძლევა. ამ თვალსაზრისით, პრაგმატულია ჩვენი ქმედებების სისწორის შესახებ შედეგების მიხედვით მსჯელობა ან, როგორც სტრაიკი (1990) ამბობს, საუკეთესო მოქმედება ისაა, რომელსაც საუკეთესო შედეგები მოჰყვება. უტილიტარული პრინციპი ჩვენგან ითხოვს, დასახელდეს ის კონკრეტული სარგებელი, რომლის მაქსიმუმის მიღებაც გვსურს, ამისთვის კი საჭიროა სათანადო პოპულაციის იდენტიფიცირება და ის, რომ სრულად გვესმოდეს, რა შედეგები მოჰყვება ჩვენს ქმედებებს. მეორე პრინციპი, რომელიც თანაბარ პატივისცემას გულისხმობს, მოითხოვს, რომ ერთნაირად ღირსეულად მოვექცეთ ყველა ადამიანს. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანებს მივიჩნევდეთ მიზნებად და არა საშუალებებად, თავისუფალ და რაციონალურ პიროვნებებად და ვაღიარებდეთ, რომ მათ ისეთივე ბაზისური უფლებები აქვთ, როგორც სხვებს.

      სტრაიკის (1990) მიერ მოცემულ ჩამონათვალში, მისი აზრით, შეფასებითი კვლევისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ეთიკური პრინციპებია შეტანილი, რომელთა განხილვაც შესაძლებელია ზემოთ ხსენებული ორი ზოგადი პრინციპის ჭრილში.

  • სავალდებულო პროცესი: შეფასების პროცედურები უნდა იძლეოდეს იმის გარანტიას, რომ შეფასებები საფუძვლიანია: რომ ცნობილი და მიღებული სტანდარტები თანმიმდევრულად გამოიყენება ყველა შემთხვევაში; რომ მტკიცებულება რაციონალურია და რომ მტკიცებულებების მოსაგროვებლად არსებობს სისტემატური და რაციონალური პროცედურები.
  • პირადულობა: აქ შედის ადამიანის უფლება, აკონტროლოს ინფორმაცია თავის შესახებ, პიროვნება დაცული უნდა იყოს საკუთარ საქმეებში გაუმართლებელი, უკანონო ჩარევებისგან. შეფასების კონტექსტში ის ითხოვს, რომ პროცედურები ღრმად არ იჭრებოდეს პირად ცხოვრებაში და რომ შეფასება მასწავლებლის აქტივობის მხოლოდ სამსახურთან დაკავშირებულ ასპექტებს ეხებოდეს. ის შეფასების ინფორმაციის კონფიდენციალობასაც იცავს.
  • თანასწორობა: შეფასების კონტექსტში ეს პრინციპი საუკეთესოდ შეგვიძლია გავიგოთ, როგორც ისეთ ირელევანტურ საფუძვლებზე გადაწყვეტილებების მიღების აკრძალვა, როგორიცაა რასობრივი მიკუთვნებულობა, რელიგია, სქესი, ეთნიკურობა ან სექსუალური ორიენტაცია.
  • საჯაროობა: ეს პრინციპი გულისხმობს შეფასების პროცედურების, მისი მიზნებისა და შედეგების ღიაობას საზოგადოებისთვის.
  • ჰუმანიზმი: ეს პრინციპი მოითხოვს, რომ ანგარიში უნდა გაეწიოს იმ ადამიანების გრძნობებსა და მგრძნობელობას, რომლებიც ჩართულნი არიან შეფასების კონტექსტში.
  • კლიენტის სარგებელი: ამ პრინციპის მიხედვით შეფასებითი გადაწყვეტილებები ისე მიიღება, რომ პატივს სცემს სტუდენტების, მშობლებისა და საზოგადოების ინტერესებს და მათ ანიჭებს უპირატესობას საგანმანათლებლო ინსტიტუტებისა და მათი თანამშომლების ინტერესებთან შედარებით. იგულისხმება ისიც, რომ მონაწილეები მიიჩნევიან ცდის პირებად და არა - საექსპერიმენტო მასალად.
  • აკადემიური თავისუფლება: აქ იგულისხმება, რომ კლასში შენარჩუნებულია ინტელექტუალური ღიაობის ატმოსფერო როგორც მასწავლებლებისთვის, ისე, სტუდენტებისთვის. შეფასება ისე უნდა განხორციელდეს, რომ ატმოსფერო კვლავაც ასეთი დარჩეს.
  • ავტონომიის პატივისცემა: მასწავლებლებს მინიჭებული აქვთ მუშაობისას თავიანთი შეხედულებებისამებრ მოქმედების და საკუთარი სამუშაოს შესახებ რაციონალური დასკვნების გამოტანის უფლება. შეფასება არ უნდა განხორციელდეს ისე, რომ გაუმართლებლად შეიზღუდოს ეს უფლება.

      ეს პრინციპები უფრო ფართოდ და სისტემურად სტრაიკის (1990) ნაშრომშია ჩამოყალიბებული

ტეგები: Qwelly, კვლევა_განათლებაში, კვლევის_ეთიკა, კვლევის_მეთოდები, სოციოლოგია

ნახვა: 478

ბლოგ პოსტები

Gallium Market to Reach $860 million by 2033

გამოაქვეყნა Heden Brock_მ.
თარიღი: მარტი 9, 2026.
საათი: 10:00am 0 კომენტარი

According to our latest research, the Global Gallium market size was valued at $430 million in 2024 and is projected to reach $860 million by 2033, expanding at a robust CAGR of 8.1% during the forecast period from 2025 to 2033. One of the primary factors driving the growth of the gallium market globally is the surging demand for high-performance semiconductors and…

გაგრძელება

How Minidumperfactory Electric Garden Loader Manufacturer Adapts to Energy Trends

გამოაქვეყნა Minidumperfactory00_მ.
თარიღი: მარტი 2, 2026.
საათი: 6:30am 0 კომენტარი

Electric Garden Loader Manufacturerstrategies are increasingly centered on advanced battery systems as demand grows for efficient and low-emission landscaping equipment. Energy storage technology now plays a defining role in how electric compact loaders perform in real working conditions. Rather than focusing only on mechanical design, manufacturers are allocating more research and development resources toward improving runtime stability, charging flexibility, and long-term battery…

გაგრძელება

How Can A Ball Valve Factory Enhance Long Term System Comfort And Stability

გამოაქვეყნა Naishi Valve_მ.
თარიღი: თებერვალი 9, 2026.
საათი: 9:30am 0 კომენტარი

Choosing a reliable partner often begins with understanding how a  shapes ideas into practical solutions. Behind every smooth operation, there is a place where attention, patience, and process quietly work together. Valves may seem ordinary at first glance, yet their presence influences safety, rhythm, and continuity across countless working environments. What matters is not noise or bold claims, but how thoughtfully each piece is formed and how comfortably it fits into real…

გაგრძელება

The Final Barrier Between the World and Ruin

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: იანვარი 22, 2026.
საათი: 10:30am 0 კომენტარი

ARC Raiders Items takes place in a retro-futuristic science-fiction world where humanity has been pushed to the brink by an unrelenting mechanical force known as the ARC. These machines descend from orbit, tear apart settlements, and hunt anything that resembles human activity. The remnants of civilization have become scattered refugee camps, salvaged outposts, and improvised hideaways full of survivors doing whatever they can to scrape by. Against this overwhelming threat, a small…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters