მხოლოდ 1936 წლის ზაფხულის მიწურულს მომეცა შესაძლებლობა, დიდი ხნის ნანატრ წმინდა მიწას ვწვეოდი. ჩემთვის ერთობ საინტერესო იყო იმ ქვეყნის მონახულება, რომელიც კაცობრიობის საშინელი ტრაგედიებისა და უდიდესი მიღწევების მოწმე გახლდათ. ეს ქვეყანა მიზიდავდა არა მხოლოდ როგორც ბერს, არამედ როგროც ქრისტიანული ლიტერატურის ისტორიის მკვლევარსაც. მართლაც, პალესტინა განსაკუთრებით კი ბეთლემი, სადაც მაცხოვარი იშვა, იმ მეცნიერების აკვანიც იყო, რომელსაც მე წარმოვადგენ. 392 წელს სწორედ აქ დაწერა ნეტარმა იერონიმემ [1] პირველი გამოკვლევა ქრისტიანული ლიტერატურის ისტორიის დარგში. ამ მხარეში ცხოვრობდნენ დიდი ქრისტიანი მწერლები, რომელთა შრომის ნაყოფი და მიღწევები მთელი ეკლესისთვის სანიმუშო იყო. დაბოლოს, არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ ამ ქვეყნით დაინტერესებული ვიყავი, როგორც ქართველი. მშვენიერი და წმინდა გადმოცემის მიხედვით, საქართველოს ურთიერთბა წმინდა მიწასთან ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს დროიდან იღებს სათავეს.[2] საქართველოში ქრისტიანობა იერუსალიმიდან შემოვიდა.[3] ამასთანავე, საქართველოში ოდითგანვე იერუსალიმის ეკლესიის ლიტურგიკული პრაქტიკა გამოიყენებოდა.[4] ადრეული ცნობები წმინდა მიწაზე ქართველი მომლოცველებსა და ქართულ მონასტრებზე მე-5 საუკუნით თარიღდება.[5]

      ბერძნული საპატრიარქოს ბიბლიოთეკაში 162 ქართული ხელნაწერი იყო დაცული;[6] გარდა ამისა, როგორც წმინდა მიწაზე ნამყოფი ხალხის გადმოცემებიდან ვიცით, პალესტინის სხვადასხვა მონასტერში უძველესი ქართული საბუთები ინახებოდა.[7] ამიტომ ნამდვილად ღრდა, რომ გემში ჩავმჯდარიყავი და გეზი ამეღო წმინდა მიწისკენ, რათა ეს ყველაფერი მენახა, ფოტოსურათები გადამეღო და შემესწავლა. არეული დრო იყო. არაბებსა და ებრაელებს შორის გაჩაღებული მტრობა მუშაობაში ხელს მიშლიდა. ეს კონფლიქტი განსაკუთრებით ერთი ადგილიდან მეორეზე გადაადგილებისას მაბრკოლებდა. მაგრამ მაინც შევძელი, რომ თითქმის ყველგან მოვხვედრილიყავი, თუმცა დაგეგმილი სამი თვის ნაცვლად, ორი თვე ვიმოგზაურე. დარჩენი დრო, ანუ სამი კვირა, სირიაში გავატარე და ეს დრო ჩემი სამუშაოსთვის კარგად გამოვიყენე. მართლაც, კონფლიქტის გამო იქ უჩვეულო ატმოსფერო სუფევდა. ამ განსაკუთრებულ ვითარებაში ბევრ ისეთ საკითხზე დაფიქრება მომიხდა, რაზედაც ფიქრი მშვიდობიანობის ჟამს აზრად არ მომივიდოდა.

      ცნობილია, რომ ადამიანი საფრთხისას უფრო ადვილად ამჟღავნებს თავის ხასიათს და გულს უხსნის ხოლმე იმას, ვისაც მიენდობა, ან იმას, ვისგანაც დახმარებასა თუ თანადგომას მოელის. ამგვარ ვითარებაში უფრო ავლენს მადლიერების გრძნობას, თუმცაღა ბუნებით ნაკლებად მიმნდობია.

      ვარშავიდან 29 ივნისს, ორშაბათს, წამოვედი. კოლომიაში ვესტუმრე ქართველ პორუჩის, ვისთან ერთადაც თბილისის სასულიერო სემინარიაში ვსწავლობდი. თვრამეტი წელი იყო, რაც არ მენახა. ოთხშაბათს, 1 ივლისს, ჩავჯექი ხაიფასკენ მიმავალ გემში, რომელსაც „პოლონია“ ერქვა. მგზავრთა შორის პოლონელი მასწავლებლების ჯგუფი იყო. სამი კვირით მიდიოდნენ პალესტინის, სირიისა და ეგვიპტის დასათვალიერებლად. სხვა მგზავრებს ეტყობოდათ, რომ მარტონი იყვნენ სამოგზაუროდ წამოსულნი. კოლომიიდან მიმავალ მატარებელში ერთი კცი გავიცანი, ვისაც დიდად ვემადლიერები. მიი რჩევა ხაიფაში ძალიან გამომადგა. ებრაელი იყო, მაგრამ ამას ყველას უმალავდა (მათ შორის, მეც).

      გემი სავსე იყო ებრაელი ემიგრანტებით, რომელნიც პალეტინაში სხვადასხვა ქვეყნიდან მოდიოდნენ. განსაკუთრებით ბევრნი პოლონეთიდან იყვნენ წამოსულნი.

გაგრძელება ►